شاهنامه — بخش 108 از 993

به طوس و به گودرز کشوادگان به گیو و به گرگین آزادگان بفرمود تا لشکر آراستند سنان و سپرها بپیراستند سراپردهٔ شهریار و سران کشیدند بر دشت مازندران ابر میمنه طوس نوذر به پای دل کوه پر نالهٔ کر نای چو گودرز کشواد بر میسره شده کوه آهن زمین یکسره سپهدار کاووس در قلبگاه ز هر سو رده برکشیده سپاه به پیش سپاه اندرون پیلتن که در جنگ هرگز ندیدی شکن یکی نامداری ز مازندران به گردن برآورده گرز گران که جویان بدش نام و جوینده بود گرایندهٔ گرز و گوینده بود به دستوری شاه دیوان برفت به پیش سپهدار کاووس تفت همی جوشن اندر تنش برفروخت همی تف تیغش زمین را بسوخت بیامد به ایران سپه برگذشت بتوفید از آواز او کوه و دشت همی گفت با من که جوید نبرد کسی کاو برانگیزد از آب گرد نشد هیچکس پیش جویان برون نه رگشان بجنبید در تن نه خون به آواز گفت آن زمان شهریار به گردان هشیار و مردان کار که زین دیوتان سر چرا خیره شد از آواز او رویتان تیره شد ندادند پاسخ دلیران به شاه ز جویان بپژمرد گفتی سپاه یکی برگرایید رستم عنان بر شاه شد تاب داده سنان که دستور باشد مرا شهریار شدن پیش این دیو ناسازگار بدو گفت کاووس کاین کار تست از ایران نخواهد کس این جنگ جست چو بشنید ازو این سخن پهلوان بیامد به کردار شیر ژیان برانگیخت رخش دلاور ز جای به چنگ اندرون نیزهٔ سر گرای به آورد گه رفت چون پیل مست یکی پیل زیر اژدهایی به دست عنان را بپیچید و برخاست گرد ز بانگش بلرزید دشت نبرد به جویان چنین گفت کای بد نشان بیفگنده نامت ز گردنکشان کنون بر تو بر جای بخشایش است نه هنگام آورد و آرامش است بگرید ترا آنک زاینده بود فزاینده بود ار گزاینده بود بدو گفت جویان که ایمن مشو ز جویان و از خنجر سرد رو که اکنون به درد جگر مادرت بگرید بدین جوشن و مغفرت چو آواز جویان به رستم رسید خروشی چو شیر ژیان برکشید پس پشت او اندر آمد چو گرد سنان بر کمربند او راست کرد بزد نیزه بر بند درع و زره زره را نماند ایچ بند و گره ز زینش جدا کرد و برداشتش چو بر بابزن مرغ برگاشتش بینداخت از پشت اسپش به خاک دهان پر ز خون و زره چاک چاک دلیران و گردان مازندران به خیره فرو ماندند اندران سپه شد شکسته دل و زرد روی برآمد ز آورد گه گفت و گوی بفرمود سالار مازندران به یکسر سپاه از کران تا کران که یکسر بتازید و جنگ آورید همه رسم و راه پلنگ آورید برآمد ز هر دو سپه بوق و کوس هوا نیلگون شد زمین آبنوس چو برق درخشنده از تیره میغ همی آتش افروخت از گرز و تیغ هوا گشت سرخ و سیاه و بنفش ز بس نیزه و گونه گونه درفش زمین شد به کردار دریای قیر همه موجش از خنجر و گرز و تیر دوان باد پایان چو کشتی بر آب سوی غرق دارند گویی شتاب همی گرز بارید بر خود و ترگ چو باد خزان بارد از بید برگ به یک هفته دو لشکر نامجوی به روی اندر آورده بودند روی به هشتم جهاندار کاووس شاه ز سر برگرفت آن کیانی کلاه به پیش جهاندار گیهان خدای بیامد همی بود گریان به پای از آن پس بمالید بر خاک روی چنین گفت کای داور راستگوی برین نره دیوان بی بیم و باک تویی آفرینندهٔ آب و خاک مرا ده تو پیروزی و فرهی به من تازه کن تخت شاهنشهی