شاهنامه — بخش 109 از 993

بپوشید ازان پس به مغفر سرش بیامد بر نامور لشکرش خروش آمد و نالهٔ کرنای بجنبید چون کوه لشکر ز جای سپهبد بفرمود تا گیو و طوس به پشت سپاه اندر آرند کوس چو گودرز با زنگهٔ شاوران چو رهام و گرگین جنگ آوران گرازه همی شد بسان گراز درفشی برافراخته هفت یاز چو فرهاد و خراد و برزین و گیو برفتند با نامداران نیو تهمتن به قلب اندر آمد نخست زمین را به خون دلیران بشست چو گودرز کشواد بر میمنه سلیح و سپه برد و کوس و بنه ازان میمنه تا بدان میسره بشد گیو چون گرگ پیش بره ز شبگیر تا تیره شد آفتاب همی خون به جوی اندر آمد چو آب ز چهره بشد شرم و آیین مهر همی گرز بارید گفتی سپهر ز کشته به هر جای بر توده گشت گیاها به مغز سر آلوده گشت چو رعد خروشنده شد بوق و کوس خور اندر پس پردهٔ آبنوس ازان سو که بد شاه مازندران بشد پیلتن با سپاهی گران زمانی نکرد او یله جای خویش بیفشارد بر کینه گه پای خویش چو دیوان و پیلان پرخاشجوی بروی اندر آورده بودند روی جهانجوی کرد از جهاندار یاد سنان دار نیزه به دارنده داد برآهیخت گرز و برآورد جوش هوا گشت از آواز او پرخروش برآورد آن گرد سالار کش نه با دیو جان و نه با پیل هش فگنده همه دشت خرطوم پیل همه کشته دیدند بر چند میل ازان پس تهمتن یکی نیزه خواست سوی شاه مازندران تاخت راست چو بر نیزهٔ رستم افگند چشم نماند ایچ با او دلیری و خشم یکی نیزه زد بر کمربند اوی ز گبر اندر آمد به پیوند اوی شد از جادویی تنش یک لخت کوه از ایران بروبر نظاره گروه تهمتن فرو ماند اندر شگفت سناندار نیزه به گردن گرفت رسید اندر آن جای کاووس شاه ابا پیل و کوس و درفش و سپاه به رستم چنین گفت کای سرفراز چه بودت که ایدر بماندی دراز بدو گفت رستم که چون رزم سخت ببود و بیفروخت پیروز بخت مرا دید چون شاه مازندران به گردن برآورده گرز گران به رخش دلاور سپردم عنان زدم بر کمربند گبرش سنان گمانم چنان بد که او شد نگون کنون آید از کوههٔ زین برون بر این گونه شد سنگ در پیش من نبود آگه از رای کم بیش من برین گونه خارا یکی کوه گشت ز جنگ و ز مردی بی اندوه گشت به لشکر گهش برد باید کنون مگر کاید از سنگ خارا برون ز لشکر هر آن کس که بد زورمند بسودند چنگ آزمودند بند نه برخاست از جای سنگ گران میان اندرون شاه مازندران گو پیلتن کرد چنگال باز بران آزمایش نبودش نیاز بران گونه آن سنگ را برگرفت کزو ماند لشکر سراسر شگفت ابر کردگار آفرین خواندند برو زر و گوهر برافشاندند به پیش سراپردهٔ شاه برد بیفگند و ایرانیان را سپرد بدو گفت ار ایدونک پیدا شوی به گردی ازین تنبل و جادوی وگرنه به گرز و به تیغ و تبر ببرم همه سنگ را سر به سر چو بشنید شد چون یکی پاره ابر به سر برش پولاد و بر تنش گبر تهمتن گرفت آن زمان دست اوی بخندید و زی شاه بنهاد روی چنین گفت کاوردم ان لخت کوه ز بیم تبر شد به چنگم ستوه برویش نگه کرد کاووس شاه ندیدش سزاوار تخت و کلاه وزان رنجهای کهن یاد کرد دلش خسته شد سر پر از باد کرد به دژخیم فرمود تا تیغ تیز بگیرد کند تنش را ریز ریز به لشکر گهش کس فرستاد زود بفرمود تا خواسته هرچ بود ز گنج و ز تخت و ز در و گهر ز اسپ و سلیح و کلاه و کمر