شاهنامه — بخش 112 از 993

نبد شیر درنده را خوابگاه نه گور ژیان یافت بر دشت راه پلنگ از بر سنگ و ماهی در آب هم اندر هوا ابر و پران عقاب همی راه جستند و کی بود راه دد و دام را بر چنان رزمگاه چو کاووس لشکر به خشکی کشید کس اندر جهان کوه و صحرا ندید جهان گفتی از تیغ وز جوشن است ستاره ز نوک سنان روشن است ز بس خود زرین و زرین سپر به گردن برآورده رخشان تبر تو گفتی زمین شد سپهر روان همی بارد از تیغ هندی روان ز مغفر هوا گشت چون سندروس زمین سر به سر تیره چون آبنوس بدرید کوه از دم گاودم زمین آمد از سم اسپان به خم ز بانگ تبیره به بربرستان تو گفتی زمین گشت لشکرستان برآمد ز ایران سپه بوق و کوس برون رفت گرگین و فرهاد و طوس وزان سوی گودرز کشواد بود چو گیو و چو شیدوش و میلاد بود فگندند بر یال اسپان عنان به زهر آب دادند نوک سنان چو بر کوههٔ زین نهادند سر خروش آمد و چاک چاک تبر تو گفتی همی سنگ آهن کنند وگر آسمان بر زمین برزنند بجنبید کاووس در قلب گاه سپاه اندرآمد به پیش سپاه جهان گشت تاری سراسر ز گرد ببارید شنگرف بر لاژورد تو گفتی هوا ژاله بارد همی به سنگ اندرون لاله کارد همی ز چشم سنان آتش آمد برون زمین شد به کردار دریای خون سه لشکر چنان شد ز ایرانیان که سر باز نشناختند از میان نخستین سپهدار هاماوران بیفگند شمشیر و گرز گران غمی گشت وز شاه زنهار خواست بدانست کان روزگار بلاست به پیمان که از شهر هاماوران سپهبد دهد ساو و باژ گران ز اسپ و سلیح و ز تخت و کلاه فرستد به نزدیک کاووس شاه چو این داده باشد برو بگذرد سپاهش بروبوم او نسپرد ز گوینده بشنید کاووس کی برین گفتها پاسخ افگند پی که یکسر همه در پناه منید پرستندهٔ تاج و گاه منید ازان پس به کاووس گوینده گفت که او دختری دارد اندر نهفت که از سرو بالاش زیباترست ز مشک سیه بر سرش افسرست به بالا بلند و به گیسو کمند زبانش چو خنجر لبانش چو قند بهشتیست آراسته پرنگار چو خورشید تابان به خرم بهار نشاید که باشد به جز جفت شاه چه نیکو بود شاه را جفت ماه بجنبید کاووس را دل ز جای چنین داد پاسخ که اینست رای گزین کرد شاه از میان گروه یکی مرد بیدار دانش پژوه گرانمایه و گرد و مغزش گران بفرمود تا شد به هاماوران چنین گفت رایش به من تازه کن بیارای مغزش به شیرین سخن بگویش که پیوند ما در جهان بجویند کار آزموده مهان که خورشید روشن ز تاج منست زمین پایهٔ تخت عاج منست هرانکس که در سایهٔ من پناه نیابد ازو کم شود پایگاه کنون با تو پیوند جویم همی رخ آشتی را بشویم همی پس پردهٔ تو یکی دخترست شنیدم که گاه مرا درخورست که پاکیزه تخم ست و پاکیزه تن ستوده به هر شهر و هر انجمن چو داماد یابی چو پور قباد چنان دان که خورشید داد تو داد بشد مرد بیدار روشن روان به نزدیک سالار هاماوران زبان کرد گویا و دل کرد گرم بیاراست لب را به گفتار نرم ز کاووس دادش فروان سلام ازان پس بگفت آنچ بود از پیام چو بشنید ازو شاه هاماوران دلش گشت پر درد و سر شد گران همی گفت هرچند کاو پادشاست جهاندار و پیروز و فرمان رواست مرا در جهان این یکی دخترست که از جان شیرین گرامی ترست فرستاده را گر کنم سرد و خوار ندارم پی و مایهٔ کارزار