شاهنامه — بخش 13 از 993

همی بنگرید این بدان آن بدین ز کردار بیداد شاه زمین از آن دو یکی را بپرداختند جزین چاره ای نیز نشناختند برون کرد مغز سر گوسفند بیامیخت با مغز آن ارجمند یکی را به جان داد زنهار و گفت نگر تا بیاری سر اندر نهفت نگر تا نباشی به آباد شهر ترا از جهان دشت و کوهست بهر به جای سرش زان سری بی بها خورش ساختند از پی اژدها ازین گونه هر ماهیان سی جوان ازیشان همی یافتندی روان چو گرد آمدی مرد ازیشان دویست بران سان که نشناختندی که کیست خورشگر بدیشان بزی چند و میش سپردی و صحرا نهادند پیش کنون کرد از آن تخمه داد نژاد که ز آباد ناید به دل برش یاد پس آیین ضحاک وارونه خوی چنان بد که چون می بدش آرزوی ز مردان جنگی یکی خواستی به کشتی چو با دیو برخاستی کجا نامور دختری خوبروی به پرده درون بود بی گفت گوی پرستنده کردیش بر پیش خویش نه بر رسم دین و نه بر رسم کیش چو از روزگارش چهل سال ماند نگر تا بسر برش یزدان چه راند در ایوان شاهی شبی دیر یاز به خواب اندرون بود با ارنواز چنان دید کز کاخ شاهنشهان سه جنگی پدید آمدی ناگهان دو مهتر یکی کهتر اندر میان به بالای سرو و به فر کیان کمر بستن و رفتن شاهوار بچنگ اندرون گرزهٔ گاوسار دمان پیش ضحاک رفتی به جنگ نهادی به گردن برش پالهنگ همی تاختی تا دماوند کوه کشان و دوان از پس اندر گروه بپیچید ضحاک بیدادگر بدریدش از هول گفتی جگر یکی بانگ برزد بخواب اندرون که لرزان شد آن خانهٔ صدستون بجستند خورشید رویان ز جای از آن غلغل نامور کدخدای چنین گفت ضحاک را ارنواز که شاها چه بودت نگویی به راز که خفته به آرام در خان خویش برین سان بترسیدی از جان خویش زمین هفت کشور به فرمان تست دد و دام و مردم به پیمان تست به خورشید رویان جهاندار گفت که چونین شگفتی بشاید نهفت که گر از من این داستان بشنوید شودتان دل از جان من ناامید به شاه گرانمایه گفت ارنواز که بر ما بباید گشادنت راز توانیم کردن مگر چاره ای که بی چاره ای نیست پتیاره ای سپهبد گشاد آن نهان از نهفت همه خواب یک یک بدیشان بگفت چنین گفت با نامور ماهروی که مگذار این را ره چاره چوی نگین زمانه سر تخت تست جهان روشن از نامور بخت تست تو داری جهان زیر انگشتری دد و مردم و مرغ و دیو و پری ز هر کشوری گرد کن مهتران از اخترشناسان و افسونگران سخن سربه سر موبدان را بگوی پژوهش کن و راستی بازجوی نگه کن که هوش تو بر دست کیست ز مردم شمار ار ز دیو و پریست چو دانسته شد چاره ساز آن زمان به خیره مترس از بد بدگمان شه پر منش را خوش آمد سخن که آن سرو سیمین برافگند بن جهان از شب تیره چون پر زاغ هم آنگه سر از کوه برزد چراغ تو گفتی که بر گنبد لاژورد بگسترد خورشید یاقوت زرد سپهبد به هرجا که بد موبدی سخن دان و بیداردل بخردی ز کشور به نزدیک خویش آورید بگفت آن جگر خسته خوابی که دید نهانی سخن کردشان آشکار ز نیک و بد و گردش روزگار که بر من زمانه کی آید بسر کرا باشد این تاج و تخت و کمر گر این راز با من بباید گشاد و گر سر به خواری بباید نهاد لب موبدان خشک و رخساره تر زبان پر ز گفتار با یکدیگر که گر بودنی باز گوییم راست به جانست پیکار و جان بی بهاست و گر نشنود بودنیها درست بباید هم اکنون ز جان دست شست