شاهنامه — بخش 137 از 993

به دل گفت کین کار آهرمنست نه این رستخیز از پی یک تنست بزد دست و پوشید ببر بیان ببست آن کیانی کمر بر میان نشست از بر رخش و بگرفت راه زواره نگهبان گاه و سپاه درفشش ببردند با او بهم همی رفت پرخاشجوی و دژم چو سهراب را دید با یال و شاخ برش چون بر سام جنگی فراخ بدو گفت از ایدر به یکسو شویم به آوردگه هر دو همرو شویم بمالید سهراب کف را به کف به آوردگه رفت از پیش صف به رستم چنین گفت کاندر گذشت ز من جنگ و پیکار سوی تو گشت از ایران نخواهی دگر یار کس چو من با تو باشم بورد بس به آوردگه بر ترا جای نیست ترا خود به یک مشت من پای نیست به بالا بلندی و با کتف و یال ستم یافت بالت ز بسیار سال نگه کرد رستم بدان سرافراز بدان چنگ و یال و رکیب دراز بدو گفت نرم ای جوان مرد گرم زمین سرد و خشک و سخن گرم و نرم به پیری بسی دیدم آوردگاه بسی بر زمین پست کردم سپاه تپه شد بسی دیو در جنگ من ندیدم بدان سو که بودم شکن نگه کن مرا گر ببینی به جنگ اگر زنده مانی مترس از نهنگ مرا دید در جنگ دریا و کوه که با نامداران توران گروه چه کردم ستاره گوای منست به مردی جهان زیر پای منست بدو گفت کز تو بپرسم سخن همه راستی باید افگند بن من ایدون گمانم که تو رستمی گر از تخمهٔ نامور نیرمی چنین داد پاسخ که رستم نیم هم از تخمهٔ سام نیرم نیم که او پهلوانست و من کهترم نه با تخت و گاهم نه با افسرم از امید سهراب شد ناامید برو تیره شد روی روز سپید به آوردگه رفت نیزه بکفت همی ماند از گفت مادر شگفت یکی تنگ میدان فرو ساختند به کوتاه نیزه همی بافتند نماند ایچ بر نیزه بند و سنان به چپ باز بردند هر دو عنان به شمشیر هندی برآویختند همی ز آهن آتش فرو ریختند به زخم اندرون تیغ شد ریز ریز چه زخمی که پیدا کند رستخیز گرفتند زان پس عمود گران غمی گشت بازوی کندآوران ز نیرو عمود اندر آورد خم دمان باد پایان و گردان دژم ز اسپان فرو ریخت بر گستوان زره پاره شد بر میان گوان فرو ماند اسپ و دلاور ز کار یکی را نبد چنگ و بازو به کار تن از خوی پر آب و همه کام خاک زبان گشته از تشنگی چاک چاک یک از یکدگر ایستادند دور پر از درد باب و پر از رنج پور جهانا شگفتی ز کردار تست هم از تو شکسته هم از تو درست ازین دو یکی را نجنبید مهر خرد دور بد مهر ننمود چهر همی بچه را باز داند ستور چه ماهی به دریا چه در دشت گور نداند همی مردم از رنج و آز یکی دشمنی را ز فرزند باز همی گفت رستم که هرگز نهنگ ندیدم که آید بدین سان به جنگ مرا خوار شد جنگ دیو سپید ز مردی شد امروز دل ناامید جوانی چنین ناسپرده جهان نه گردی نه نام آوری از مهان به سیری رسانیدم از روزگار دو لشکر نظاره بدین کارزار چو آسوده شد بارهٔ هر دو مرد ز آورد و ز بند و ننگ و نبرد به زه بر نهادند هر دو کمان جوانه همان سالخورده همان زره بود و خفتان و ببر بیان ز کلک و ز پیکانش نامد زیان غمی شد دل هر دو از یکدگر گرفتند هر دو دوال کمر تهمتن که گر دست بردی به سنگ بکندی ز کوه سیه روز جنگ کمربند سهراب را چاره کرد که بر زین بجنباند اندر نبرد میان جوان را نبود آگهی بماند از هنر دست رستم تهی دو شیراوژن از جنگ سیر آمدند همه خسته و گشته دیر آمدند