شاهنامه — بخش 138 از 993

دگر باره سهراب گرز گران ز زین برکشید و بیفشارد ران بزد گرز و آورد کتفش به درد بپیچید و درد از دلیری بخورد بخندید سهراب و گفت ای سوار به زخم دلیران نه ای پایدار به رزم اندرون رخش گویی خرست دو دست سوار از همه بترست اگرچه گوی سرو بالا بود جوانی کند پیر کانا بود به سستی رسید این ازان آن ازین چنان تنگ شد بر دلیران زمین که از یکدگر روی برگاشتند دل و جان به اندوه بگذاشتند تهمتن به توران سپه شد به جنگ بدانسان که نخچیر بیند پلنگ میان سپاه اندر آمد چو گرگ پراگنده گشت آن سپاه بزرگ عنان را بپچید سهراب گرد به ایرانیان بر یکی حمله برد بزد خویشتن را به ایران سپاه ز گرزش بسی نامور شد تباه دل رستم اندیشه ای کرد بد که کاووس را بی گمان بد رسد ازین پرهنر ترک نوخاسته بخفتان بر و بازو آراسته به لشکرگه خویش تازید زود که اندیشهٔ دل بدان گونه بود میان سپه دید سهراب را چو می لعل کرده به خون آب را غمی گشت رستم چو او را بدید خروشی چو شیر ژیان برکشید بدو گفت کای ترک خونخواره مرد از ایران سپه جنگ با تو که کرد چرا دست یازی به سوی همه چو گرگ آمدی در میان رمه بدو گفت سهراب توران سپاه ازین رزم بودند بر بی گناه تو آهنگ کردی بدیشان نخست کسی با تو پیگار و کینه نجست بدو گفت رستم که شد تیره روز چه پیدا کند تیغ گیتی فروز برین دشت هم دار و هم منبرست که روشن جهان زیر تیغ اندرست گر ایدون که شمشیر با بوی شیر چنین آشنا شد تو هرگز ممیر بگردیم شبگیر با تیغ کین برو تا چه خواهد جهان آفرین برفتند و روی هوا تیره گشت ز سهراب گردون همی خیره گشت تو گفتی ز جنگش سرشت آسمان نیارامد از تاختن یک زمان وگر باره زیر اندرش آهنست شگفتی روانست و رویین تنست شب تیره آمد سوی لشکرش میان سوده از جنگ و از خنجرش به هومان چنین گفت کامروز هور برآمد جهان کرد پر چنگ و شور شما را چه کرد آن سوار دلیر که یال یلان داشت و آهنگ شیر بدو گفت هومان که فرمان شاه چنان بد کز ایدر نجنبد سپاه همه کار ماسخت ناساز بود بورد گشتن چه آغاز بود بیامی یکی مرد پرخاشجوی برین لشکر گشن بنهاد روی تو گفتی ز مستی کنون خاستست وگر جنگ بایک تن آراستست چنین گفت سهراب کاو زین سپاه نکرد از دلیران کسی را تباه از ایرانیان من بسی کشته ام زمین را به خون و گل آغشته ام کنون خوان همی باید آراستن بباید به می غم ز دل کاستن وزان روی رستم سپه را بدید سخن راند با گیو و گفت و شنید که امروز سهراب رزم آزمای چگونه به جنگ اندر آورد پای چنین گفت با رستم گرد گیو کزین گونه هرگز ندیدیم نیو بیامد دمان تا به قلب سپاه ز لشکر بر طوس شد کینه خواه که او بود بر زین و نیزه بدست چو گرگین فرود آمد او برنشست بیامد چو با نیزه او را بدید به کردار شیر ژیان بردمید عمودی خمیده بزد بر برش ز نیرو بیفتاد ترگ از سرش نتابید با او بتابید روی شدند از دلیران بسی جنگ جوی ز گردان کسی مایهٔ او نداشت جز از پیلتن پایهٔ او نداشت هم آیین پیشین نگه داشتیم سپاهی برو ساده بگماشتیم سواری نشد پیش او یکتنه همی تاخت از قلب تا میمنه غمی گشت رستم ز گفتار اوی بر شاه کاووس بنهاد روی چو کاووس کی پهلوان را بدید بر خویش نزدیک جایش گزید