شاهنامه — بخش 140 از 993

نباید که من با پدر جنگ جوی شوم خیره روی اندر آرم بروی بدو گفت هومان که در کارزار رسیدست رستم به من اند بار شنیدم که در جنگ مازندران چه کرد آن دلاور به گرز گران بدین رخش ماند همی رخش اوی ولیکن ندارد پی و پخش اوی به شبگیر چون بردمید آفتاب سر جنگ جویان برآمد ز خواب بپوشید سهراب خفتان رزم سرش پر ز رزم و دلش پر ز بزم بیامد خروشان بران دشت جنگ به چنگ اندرون گرزهٔ گاورنگ ز رستم بپرسید خندان دو لب تو گفتی که با او به هم بود شب که شب چون بدت روز چون خاستی ز پیگار بر دل چه آراستی ز کف بفگن این گرز و شمشیر کین بزن جنگ و بیداد را بر زمین نشنیم هر دو پیاده به هم به می تازه داریم روی دژم به پیش جهاندار پیمان کنیم دل از جنگ جستن پشیمان کنیم همان تا کسی دیگر آید به رزم تو با من بساز و بیارای بزم دل من همی با تو مهر آورد همی آب شرمم به چهر آورد همانا که داری ز گردان نژاد کنی پیش من گوهر خویش یاد بدو گفت رستم که ای نامجوی نبودیم هرگز بدین گفت وگوی ز کشتی گرفتن سخن بود دوش نگیرم فریب تو زین در مکوش نه من کودکم گر تو هستی جوان به کشتی کمر بسته ام بر میان بکوشیم و فرجام کار آن بود که فرمان و رای جهانبان بود بسی گشته ام در فراز و نشیب نیم مرد گفتار و بند و فریب بدو گفت سهراب کز مرد پیر نباشد سخن زین نشان دلپذیر مرا آرزو بد که در بسترست برآید به هنگام هوش از برت کسی کز تو ماند ستودان کند بپرد روان تن به زندان کند اگر هوش تو زیر دست منست به فرمان یزدان بساییم دست از اسپان جنگی فرود آمدند هشیوار با گبر و خود آمدند ببستند بر سنگ اسپ نبرد برفتند هر دو روان پر ز گرد بکشتی گرفتن برآویختند ز تن خون و خوی را فرو ریختند بزد دست سهراب چون پیل مست برآوردش از جای و بنهاد پست به کردار شیری که بر گور نر زند چنگ و گور اندر آید به سر نشست از بر سینهٔ پیلتن پر از خاک چنگال و روی و دهن یکی خنجری آبگون برکشید همی خواست از تن سرش را برید به سهراب گفت ای یل شیرگیر کمندافگن و گرد و شمشیرگیر دگرگونه تر باشد آیین ما جزین باشد آرایش دین ما کسی کاو بکشتی نبرد آورد سر مهتری زیر گرد آورد نخستین که پشتش نهد بر زمین نبرد سرش گرچه باشد به کین گرش بار دیگر به زیر آورد ز افگندنش نام شیر آورد بدان چاره از چنگ آن اژدها همی خواست کاید ز کشتن رها دلیر جوان سر به گفتار پیر بداد و ببود این سخن دلپذیر یکی از دلی و دوم از زمان سوم از جوانمردیش بی گمان رها کرد زو دست و آمد به دشت چو شیری که بر پیش آهو گذشت همی کرد نخچیر و یادش نبود ازان کس که با او نبرد آزمود همی دیر شد تا که هومان چو گرد بیامد بپرسیدش از هم نبرد به هومان بگفت آن کجا رفته بود سخن هرچه رستم بدو گفته بود بدو گفت هومان گرد ای جوان به سیری رسیدی همانا ز جان دریغ این بر و بازو و یال تو میان یلی چنگ و گوپال تو هژبری که آورده بودی بدام رها کردی از دام و شد کار خام نگه کن کزین بیهده کارکرد چه آرد به پیشت به دیگر نبرد بگفت و دل از جان او برگرفت پرانده همی ماند ازو در شگفت به لشکرگه خویش بنهاد روی به خشم و دل از غم پر از کار اوی یکی داستان زد برین شهریار که دشمن مدار ارچه خردست خوار