شاهنامه — بخش 160 از 993

سراسر پر آشوب گردد زمین ز بهر سیاوش بجنگ و به کین بدانگاه یاد آیدت راستی که ویران شود کشور از کاستی جهاندار گر مرغ گردد بپر برین چرخ گردان نیابد گذر برین سان گذر کرد خواهد سپهر گهی پر ز خشم و گهی پر ز مهر غمی شد چو بشنید افراسیاب نکرد ایچ بر جنگ جستن شتاب به گرسیوز آن رازها برگشاد نهفته سخنها بسی کرد یاد که گر من به جنگ سیاوش سپاه نرانم نیاید کسی کینه خواه نه او کشته آید به جنگ و نه من برآساید از گفت و گوی انجمن نه کاووس خواهد ز من نیز کین نه آشوب گیرد سراسر زمین بجای جهان جستن و کارزار مبادم به جز آشتی هیچ کار فرستم به نزدیک او سیم و زر همان تاج و تخت و فراوان گهر مگر کاین بلاها ز من بگذرد که ترسم روانم فرو پژمرد چو چشم زمانه بدوزم به گنج سزد گر سپهرم نخواهد به رنج نخواهم زمانه جز آن کاو نوشت چنان زیست باید که یزدان سرشت چو بگذشت نیمی ز گردان سپهر درخشنده خورشید بنمود چهر بزرگان بدرگاه شاه آمدند پرستنده و با کلاه آمدند یکی انجمن ساخت با بخردان هشیوار و کارآزموده ردان بدیشان چنین گفت کز روزگار نبینم همی بهره جز کارزار بسا نامداران که بر دست من تبه شد به جنگ اندرین انجمن بسی شارستان گشت بیمارستان بسی بوستان نیز شد خارستان بسا باغ کان رزمگاه منست به هر سو نشان سپاه منست ز بیدادی شهریار جهان همه نیکوی باشد اندر نهان نزاید به هنگام در دشت گور شود بچهٔ باز را دیده کور نپرد ز پستان نخچیر شیر شود آب در چشمهٔ خویش قیر شود در جهان چشمهٔ آب خشک نگیرد به نافه درون بوی مشک ز کژی گریزان شود راستی پدید آید از هر سوی کاستی کنون دانش و داد یاد آوریم بجای غم و رنج داد آوریم برآساید از ما زمانی جهان نباید که مرگ آید از ناگهان دو بهر از جهان زیر پای منست به ایران و توران سرای منست نگه کن که چندین ز کندآوران بیارند هر سال باژ گران گر ایدونک باشید همداستان به رستم فرستم یکی داستان در آشتی با سیاووش نیز بجویم فرستم بی اندازه چیز سران یک به یک پاسخ آراستند همی خوبی و راستی خواستند که تو شهریاری و ما چون رهی بران دل نهاده که فرمان دهی همه بازگشتند سر پر ز داد نیامد کسی را غم و رنج یاد به گرسیوز آنگه چنین گفت شاه که ببسیج کار و بیپمای راه به زودی بساز و سخن را مه ایست ز لشگر گزین کن سواری دویست به نزد سیاووش برخواسته ز هر چیز گنجی بیاراسته از اسپان تازی به زرین ستام ز شمشیر هندی به زرین نیام یکی تاج پرگوهر شاهوار ز گستردنی صد شتروار بار غلام و کنیزک به بر هم دویست بگویش که با تو مرا جنگ نیست بپرسش فراوان و او را بگوی که ما سوی ایران نکردیم روی زمین تا لب رود جیحون مراست به سغدیم و این پادشاهی جداست همانست کز تور و سلم دلیر زبر شد جهان آن کجا بود زیر از ایرج که بر بیگنه کشته شد ز مغز بزرگان خرد گشته شد ز توران به ایران جدایی نبود که باکین و جنگ آشنایی نبود ز یزدان بران گونه دارم امید که آید درود و خرام و نوید برانگیخت از شهر ایران ترا که بر مهر دید از دلیران ترا به بخت تو آرام گیرد جهان شود جنگ و ناخوبی اندر نهان چو گرسیوز آید به نزدیک تو به بار آید آن رای تاریک تو