شاهنامه — بخش 204 از 993

کزین پس نه نخچیر جویم نه خواب نپردازم از کین افراسیاب نمانم که رستم برآساید ایچ همی کینه را کرد باید بسیچ همانگه چو نزد تهمتن رسید خروشید چون روی او را بدید بدو گفت کایدر به کین آمدیم و گر لب پر از آفرین آمدیم چو یزدان نیکی دهش زور داد از اختر ترا گردش هور داد چرا باید این کشور آباد ماند یکی را برین بوم و بر شاد ماند فرامش مکن کین آن شهریار که چون او نبیند دگر روزگار برانگیخت آن پیلتن را ز جای تهمتن هم آن کرد کاو دید رای همان غارت و کشتن اندر گرفت همه بوم و بر دست بر سر گرفت ز توران زمین تا به سقلاب و روم نماندند یک مرز آباد بوم همی سر بریدند برنا و پیر زن و کودک خرد کردند اسیر برین گونه فرسنگ بیش از هزار برآمد ز کشور سراسر دمار هرآنکس که بد مهتری با گهر همه پیش رفتند بر خاک سر که بیزار گشتیم ز افراسیاب نخواهیم دیدار او را به خواب ازان خون که او ریخت بر بیگناه کسی را نبود اندر آن روی راه کنون انجمن گر پراگنده ایم همه پیش تو چاکر و بنده ایم چو چیره شدی بیگنه خون مریز مکن چنگ گردون گردنده تیز ندانیم ماکان جفاگر کجاست به ابرست گر در دم اژدهاست چو بشنید گفتار آن انجمن بپیچید بینادل پیلتن سوی مرز قچغار باشی براند سران سپه را سراسر بخواند شدند انجمن پیش او بخردان بزرگان و کارآزموده ردان که کاووس بی دست و بی فر و پای نشستست بر تخت بی رهنمای گر افراسیاب از رهی بی درنگ یکی لشکر آرد به ایران به جنگ بیابد بران پیر کاووس دست شود کام و آرام ما جمله پست یکایک همه فام کین توختیم همه شهر آباد او سوختیم کجا سالیان اندر آمد به شش که نگذشت بر ما یکی روز خوش کنون نزد آن پیر خسرو شویم چو رزم اندر آید همه نو شویم چو دل بر نهی بر سرای کهن کند ناز و ز تو بپوشد سخن تهمتن بران گشت همداستان که فرخنده موبد زد این داستان چنین گفت خرم دل رهنمای که خوبی گزین زین سپنجی سرای بنوش و بناز و بپوش و بخور ترا بهره اینست زین رهگذر سوی آز منگر که او دشمنست دلش بردهٔ جان آهرمنست نگه کن که در خاک جفت تو کیست برین خواسته چند خواهی گریست تهمتن چو بشنید شرم آمدش برفتن یکی رای گرم آمدش نگه کرد ز اسپان به هر سو گله که بودند بر دشت ترکان یله غلام و پرستندگان ده هزار بیاورد شایستهٔ شهریار همان نافهٔ مشک و موی سمور ز در سپید و ز کیمال بور به رنگ و به بوی و به دیبا و زر شد آراسته پشت پیلان نر ز گستردنیها و از بیش و کم ز پوشیدنیها و گنج و درم ز گنج سلیح و ز تاج و ز تخت به ایران کشیدند و بربست رخت ز توران سوی زابلستان کشید به نزدیک فرخنده دستان کشید سوی پارس شد طوس و گودرز و گیو سپاهی چنان نامبردار و نیو نهادند سر سوی شاه جهان همه نامداران فرخ نهان وزان پس چو بشنید افراسیاب که بگذشت رستم بران روی آب شد از باختر سوی دریای گنگ دلی پر ز کینه سری پر ز جنگ همه بوم زیر و زبر کرده دید مهان کشته و کهتران برده دید نه اسپ و نه گنج و نه تاج و نه تخت نه شاداب در باغ برگ درخت جهانی به آتش برافروخته همه کاخها کنده و سوخته ز دیده ببارید خونابه شاه چنین گفت با مهتران سپاه که هر کس که این را فرامش کند همی جان بیدار خامش کند