شاهنامه — بخش 244 از 993

همی گرز بارید گویی ز ابر پس پشت بر جوشن و خود و گبر نبد کس برزم اندرون پایدار همه کوه کردند گردان حصار فرومانده اسپان و مردان جنگ یکی را نبد هوش و توش و نه هنگ سپاهی ازین گونه گشتند باز شده مانده از رزم و راه دراز ز هامون سپهبد سوی کوه شد ز پیکار ترکان بی اندوه شد فراوان کم آمد ز ایرانیان برآمد خروشی بدرد از میان همه خسته و بسته بد هرک زیست شد آن کشته بر خسته باید گریست نه تاج و نه تخت و نه پرده سرای نه اسپ و نه مردان جنگی بپای نه آباد بوم نه مردان کار نه آن خستگانرا کسی خواستار پدر بر پسر چند گریان شده وزان خستگان چند بریان شده چنین است رسم جهان جهان که کردار خویش از تو دارد نهان همی با تو در پرده بازی کند ز بیرون ترا بی نیازی کند ز باد آمدی رفت خواهی به گرد چه دانی که با تو چه خواهند کرد ببند درازیم و در چنگ آز ندانیم باز آشکارا ز راز دو بهره ز ایرانیان کشته بود دگر خسته از رزم برگشته بود سپهبد ز پیکار دیوانه گشت دلش با خرد همچو بیگانه گشت بلشکرگه اندر می و خوان و بزم سپاه آرزو کرد بر جای رزم جهاندیده گودرز با پیر سر نه پور و نبیره نه بوم و نه بر نه آن خستگان را خورش نه پزشک همه جای غم بود و خونین سرشک جهاندیدگان پیش اوی آمدند شکسته دل و راه جوی آمدند یکی دیدبان بر سر کوه کرد کجا دیدگان سوی انبوه کرد طلایه فرستاد بر هر سویی مگر یابد آن درد را دارویی یکی نامداری ز ایرانیان بفرمود تا تنگ بندند میان دهد شاه را آگهی زین سخن که سالار لشکر چهه افگند بن چه روز بد آمد بایرانیان سران را ز بخشش سرآمد زیان رونده بر شاه برد آگهی که تیره شد آن روزگار مهی چو شاه دلیر این سخنها شنید بجوشید وز غم دلش بردمید ز کار برادر پر از درد بود بران درد بر درد لشکر فزود زبان کرد گویا بنفرین طوس شب تیره تا گاه بانگ خروس دبیر خردمند را پیش خواند دل آگنده بودش ز غم برفشاند یکی نامه بنوشت پر آب چشم ز بهر برادر پر از درد و خشم بسوی فریبرز کاوس شاه یکی سوی پرمایگان سپاه سر نامه بود از نخست آفرین چنانچون بود رسم آیین و دین بنام خداوند خورشید و ماه کجا داد بر نیکوی دستگاه جهان و مکان و زمان آفرید پی مور و پیل گران آفرید ازویست پیروزی و زو شکیب بنیک و ببد زو رسد کام و زیب خرد داد و جان و تن زورمند بزرگی و دیهیم و تخت بلند رهایی نیابد سر از بند اوی یکی را همه فر و اورند اوی یکی را دگر شوربختی دهد نیاز و غم و درد و سختی دهد ز رخشنده خورشید تا تیره خاک همه داد بینم ز یزدان پاک بشد طوس با کاویانی درفش ز لشکر چهل مرد زرینه کفش بتوران فرستادمش با سپاه برادر شد از کین نخستین تباه بایران چنو هیچ مهتر مباد وزین گونه سالار لشکر مباد دریغا برادر فرود جوان سر نامداران و پشت گوان ز کین پدر زار و گریان بدم بران درد یک چند بریان بدم کنون بر برادر بباید گریست ندانم مرا دشمن و دوست کیست مرو گفتم او را براه چرم مزن بر کلات و سپدکوه دم بران ره فرودست و با لشکرست همان کی نژاد است و کنداور است نداند که این لشکر از بن کیند از ایران سپاهند گر خود چیند ازان کوه جنگ آورد بی گمان فراوان سران را سرآرد زمان