شاهنامه — بخش 252 از 993

که تیره روان بداندیش تو بپردازم اکنون من از پیش تو همی کرد خواهش بریشان تژاو همی خواست از کشتن خویش تاو همی گفت ار ایدونک این کار بود سر من بخنجر بریدن چه سود یکی بنده باشم روان ترا پرستش کنم گوربان ترا چنین گفت با گیو بهرام شیر که ای نامور نامدار دلیر گر ایدونک از وی بمن بد رسید همان روز مرگش نباید چشید سر پر گناهش روان داد من بمان تا کند در جهان یاد من برادر چو بهرام را خسته دید تژاو جفا پیشه را بسته دید خروشید و بگرفت ریش تژاو بریدش سر از تن بسان چکاو دل گیو زان پس بریشان بسوخت روانش ز غم آتشی برفروخت خروشی برآورد کاندر جهان که دید این شگفت آشکار و نهان که گر من کشم ور کشی پیش من برادر بود گر کسی خویش من بگفت این و بهرام یل جان بداد جهان را چنین است ساز ونهاد عنان بزرگی هرآنکو بجست نخستین بباید بخون دست شست اگر خود کشد گر کشندش بدرد بگرد جهان تا توانی مگرد خروشان بر اسپ تژاوش ببست به بیژن سپرد آنگهی برنشست بیاوردش از جایگاه تژاو بنزدیک ایران دلش پر ز تاو چو شد دور زان جایگاه نبرد بکردار ایوان یکی دخمه کرد بیاگند مغزش بمشک و عبیر تنش را بپوشید چینی حریر برآیین شاهانش بر تخت عاج بخوابید و آویخت بر سرش تاج سر دخمه کردند سرخ و کبود تو گفتی که بهرام هرگز نبود شد آن لشکر نامور سوگوار ز بهرام وز گردش روزگار چو برزد سر از کوه تابنده شید برآمد سر تاج روز سپید سپاه پراگنده گردآمدند همی هر کسی داستانها زدند که چندین ز ایرانیان کشته شد سربخت سالار برگشته شد چنین چیره دست ترکان بجنگ سپه را کنون نیست جای درنگ بر شاه باید شدن بی گمان ببینیم تا بر چه گردد زمان اگر شاه را دل پر از جنگ نیست مرا و تو را جای آهنگ نیست پسر بی پدر شد پدر بی پسر بشد کشته و زنده خسته جگر اگر جنگ فرمان دهد شهریار بسازد یکی لشکر نامدار بیاییم و دلها پر از کین و جنگ کنیم این جهان بر بداندیش تنگ برین رای زان مرز گشتند باز همه دل پر از خون و جان پر گداز برادر ز خون برادر به درد زبانشان ز خویشان پر از یاد کرد برفتند یکسر سوی کاسه رود روانشان ازان کشتگان پر درود طلایه بیامد بپیش سپاه کسی را ندید اندران جایگاه بپیران فرستاد زود آگهی کز ایرانیان گشت گیتی تهی چو بشنید پیران هم اندر زمان بهر سو فرستاد کارآگهان چو برگشتن مهتران شد درست سپهبد روان را ز انده بشست بیامد بشبگیر خود با سپاه همی گشت بر گرد آن رزمگاه همه کوه و هم دشت و هامون و راغ سراپرده و خیمه بد همچو باغ بلشکر ببخشید خود برگرفت ز کار جهان مانده اندر شگفت که روزی فرازست و روزی نشیب گهی شاد دارد گهی با نهیب همان به که با جام مانیم روز همی بگذرانیم روزی بروز بدان آگهی نزد افراسیاب هیونی برافگند هنگام خواب سپهبد بدان آگهی شاد شد ز تیمار و درددل آزاد شد همه لشکرش گشته روشن روان ببستند آیین ره پهلوان همه جامهٔ زینت آویختند درم بر سر او همی ریختند چو آمد بنزدیکی شهر شاه سپهبد پذیره شدش با سپاه برو آفرین کرد و بسیار گفت که از پهلوانان ترا نیست جفت دو هفته ز ایوان افراسیاب همی بر شد آواز چنگ و رباب