شاهنامه — بخش 264 از 993

چنین داد پاسخ سرافراز طوس که من بر دروغ تو دارم فسوس پی کین تو افگندی اندر جهان ز بهر سیاوش میان مهان برین گونه تا چند گویی دروغ دروغت بر ما نگیرد فروغ علف تنگ بود اندران رزمگاه ازان بر هماون کشیدم سپاه کنون آگهی شد بشاه جهان بیاید زمان تا زمان ناگهان بزرگان لشکر شدند انجمن چو دستان و چون رستم پیلتن چو جنبیدن شاه کردم درست نمانم بتوران بر و بوم و رست کنون کامدی کار مردان ببین نه گاه فریبست و روز کمین چو بشنید پیران ز هر سو سپاه فرستاد و بگرفت بر کوه راه بهر سو ز توران بیامد گروه سپاه انجمن کرد بر گرد کوه بریشان چو راه علف تنگ شد سپهبد سوی چارهٔ جنگ شد چنین گفت هومان بپیران گرد که ما را پی کوه باید سپرد یکی جنگ سازیم کایرانیان نبندند ازین پس بکینه میان بدو گفت پیران که بر ماست باد نکردست با باد کس رزم یاد ز جنگ پیاده بپیچید سر شود تیره دیدار پرخاشخر چو راه علف تنگ شد بر سپاه کسی کوه خارا ندارد نگاه همه لشکر آید بزنهار ما ازین پس نجویند پیکار ما بریشان کنون جای بخشایش است نه هنگام پیکار و آرایش است رسید این سگالش بگودرز و طوس سر سرکشان خیره گشت از فسوس چنین گفت با طوس گودرز پیر که ما را کنون جنگ شد ناگزیر سه روز ار بود خوردنی بیش نیست ز یکسو گشاده رهی پیش نیست نه خورد و نه چیز و نه بار و بنه چنین چند باشد سپه گرسنه کنون چون شود روی خورشید زرد پدید آید آن چادر لاژورد بباید گزیدن سواران مرد ز بالا شدن سوی دشت نبرد بسان شبیخون یکی رزم سخت بسازیم تا چون بود یار بخت اگر یک بیک تن بکشتن دهیم وگر تاج گردنکشان برنهیم چنین است فرجام آوردگاه یکی خاک یابد یکی تاج و گاه ز گودرز بشنید طوس این سخن سرش گشت پردرد و کین کهن ز یک سوی لشکر به بیژن سپرد دگر سو بشیدوش و خراد گرد درفش خجسته بگستهم داد بسی پند و اندرزها کرد یاد خود و گیو و گودرز و چندی سران نهادند بر یال گرزگران بسوی سپهدار پیران شدند چو آتش بقلب سپه بر زدند چو دریای خون شد همه رزمگاه خروشی برآمد بلند از سپاه درفش سپهبد بدو نیم شد دل رزمجویان پر از بیم شد چو بشنید هومان خروش سپاه نشست از بر تازی اسپی سیاه بیامد ز لشکر بسی کشته دید بسی بیهش از رزم برگشته دید فرو ریخت از دیده خون بر برش یکی بانگ زد تند بر لشکرش چنین گفت کایدر طلایه نبود شما را ز کین ایچ مایه نبود بهر یک ازیشان ز ما سیصدست به آوردگه خواب و خفتن بدست هلا تیغ و گوپالها برکشید سپرهای چینی بسر در کشید ز هر سو بریشان بگیرید راه کنون کز بره بر کشد تیغ ماه رهایی نباید که یابند هیچ بدین سان چه باید درنگ و بسیچ برآمد خروشیدن کرنای بهر سو برفتند گردان ز جای گرفتندشان یکسر اندر میان سواران ایران چو شیر ژیان چنان آتش افروخت از ترگ و تیغ که گفتی همی گرز بارد ز میغ شب تار و شمشیر و گرد سپاه ستاره نه پیدا نه تابنده ماه ز جوشن تو گفتی ببار اندرند ز تاری بدریای قار اندرند بلشکر چنین گفت هومان که بس ازین مهتران مفگنید ایچ کس همه پیش من دستگیر آورید نباید که خسته بتیر آورید چنین گفت لشکر ببانگ بلند که اکنون به بیچارگی دست بند