شاهنامه — بخش 272 از 993

ازان به که بر خیره روز نبرد هنرهای دشکن کند زیر گرد ندیدم سواران و گردنکشان بگردی و مردانگی زین نشان بپیران چنین گفت خاقان چین که اکنون چه سازیم بر دشت کین ورا گفت پیران کز اندک سپاه نگیرند یاد اندرین رزمگاه کشیدی چنین رنج و راه دراز سپردی و دیدی نشیب و فراز بمان تا سه روز اندرین رزمگاه بباشیم و آسوده گردد سپاه سپه را کنم زان سپس به دو نیم سرآمد کنون روز پیکار و بیم بتازند شبگیر تا نیمروز نبرده سواران گیتی فروز بژوپین و خنجر بتیر و کمان همی رزم جویند با بدگمان دگر نیمهٔ روز دیگر گروه بکوشند تا شب برآید ز کوه شب تیره آسودگان را بجنگ برم تا بریشان شود کار تنگ نمانم که آرام گیرند هیچ سواران من با سپاه و بسیچ بدو گفت کاموس کین رای نیست بدین مولش اندر مرا جای نیست بدین مایه مردم بدین گونه جنگ چه باید بدین گونه چندین درنگ بسازیم یکبار و جنگ آوریم بریشان در و کوه تنگ آوریم بایران گذاریم ز ایدر سپاه نمانیم تخت و نه تاج و نه شاه بر و بومشان پاک و یران کنیم نه جنگ یلان جنگ شیران کنیم زن و کودک خرد و پیر و جوان نه شاه و کنارنگ و نه پهلوان بایران نمانم بر و بوم و جای نه کاخ و نه ایوان و نه چارپای ببد روز چندین چه باید گذاشت غم و درد و تیمار بیهوده داشت یک امشب گشاده مدارید راه که ایشان برانند زین رزمگاه چو باد سپیده دمان بردمد سپه جمله باید که اندر چمد تلی کشته بینی ببالای کوه تو فردا ز گردان ایران گروه بدانسان که ایرانیان سربسر ازین پی نبینند جز مویه گر بدو گفت خاقان جزین رای نیست بگیتی چو تو لشکر آرای نیست همه نامدارن بدین هم سخن که کاموس شیراوژن افگند بن برفتند وز جای برخاستند همه شب همی لشکر آراستند چو خورشید بر گنبد لاژورد سراپرده ای زد ز دیبای زرد خروشی بلند آمد از دیده گاه بگودرز کای پهلوان سپاه سپاه آمد و راه نزدیک شد ز گرد سپه روز تاریک شد بجنبید گودرز از جای خویش بیاورد پوینده بالای خویش سوی گرد تاریک بنهاد روی همی شد خلیده دل و راه جوی بیامد چو نزدیک ایشان رسید درفش فریبرز کاوس دید که او بد بایران سپه پیش رو پسندیده و خویش سالار نو پیاده شد از اسپ گودرز پیر همان لشکر افروز دانش پذیر گرفتند مر یکدگر را کنار خروشی برآمد ز هر دو بزار فریبرز گفت ای سپهدار پیر همیشه بجنگ اندری ناگزیر ز کین سیاوش تو داری زیان دریغا سواران گودرزیان ازیشان ترا مزد بسیار باد سر بخت دشمن نگونسار باد سپاس از خداوند خورشید و ماه که دیدم ترا زنده بر جایگاه ازیشان ببارید گودرز خون که بودند کشته بخاک اندرون بدو گفت بنگر که از بخت بد همی بر سرم هر زمان بد رسد درین جنگ پور و نبیره نماند سپاه و درفش و تبیره نماند فرامش شدم کار آن کارزار کنونست رزم و کنونست کار سپاهست چندان برین دشت و راغ که روی زمین گشت چون پر زاغ همه لشکر طوس با این سپاه چو تیره شبانست با نور ماه ز چین و ز سقلاب وز هند و روم ز ویران گیتی و آباد بوم همانا نماندست یک جانور مگر بسته بر جنگ ما بر کمر کنون تا نگویی که رستم کجاست ز غمها نگردد مرا پشت راست فریبرز گفت از پس من ز جای بیامد نبودش جز از رزم رای