شاهنامه — بخش 279 از 993

کشانی پیاده شود همچو من ز دو روی خندان شوند انجمن پیاده به از چون تو پانصد سوار بدین روز و این گردش کارزار کشانی بدو گفت با تو سلیح نبینم همی جز فسوس و مزیح بدو گفت رستم که تیر و کمان ببین تا هم اکنون سراری زمان چو نازش باسپ گرانمایه دید کمان را بزه کرد و اندر کشید یکی تیر زد بر بر اسپ اوی که اسپ اندر آمد ز بالا بروی بخندید رستم به آواز گفت که بنشین به پیش گرانمایه جفت سزدگر بداری سرش درکنار زمانی برآسایی از کارزار کمان را بزه کرد زود اشکبوس تنی لرز لرزان و رخ سندروس برستم برآنگه ببارید تیر تهمتن بدو گفت برخیره خیر همی رنجه داری تن خویش را دو بازوی و جان بداندیش را تهمتن به بند کمر برد چنگ گزین کرد یک چوبه تیر خدنگ یکی تیر الماس پیکان چو آب نهاده برو چار پر عقاب کمان را بمالید رستم بچنگ بشست اندر آورد تیر خدنگ برو راست خم کرد و چپ کرد راست خروش از خم چرخ چاچی بخاست چو سوفارش آمد بپهنای گوش ز شاخ گوزنان برآمد خروش چو بوسید پیکان سرانگشت اوی گذر کرد بر مهرهٔ پشت اوی بزد بر بر و سینهٔ اشکبوس سپهر آن زمان دست او داد بوس قضا گفت گیر و قدر گفت ده فلک گفت احسنت و مه گفت زه کشانی هم اندر زمان جان بداد چنان شد که گفتی ز مادر نزاد نظاره بریشان دو رویه سپاه که دارند پیکار گردان نگاه نگه کرد کاموس و خاقان چین بران برز و بالا و آن زور و کین چو برگشت رستم هم اندر زمان سواری فرستاد خاقان دمان کزان نامور تیر بیرون کشید همه تیر تا پر پر از خون کشید همه لشکر آن تیر برداشتند سراسر همه نیزه پنداشتند چو خاقان بدان پر و پیکان تیر نگه کرد برنا دلش گشت پیر بپیران چنین گفت کین مرد کیست ز گردان ایران ورا نام چیست تو گفتی که لختی فرومایه اند ز گردنکشان کمترین پایه اند کنون نیزه با تیر ایشان یکیست دل شیر در جنگشان اندکیست همی خوار کردی سراسر سخن جز آن بد که گفتی ز سر تا به بن بدو گفت پیران کز ایران سپاه ندانم کسی را بدین پایگاه کجا تیر او بگذرد بر درخت ندانم چه دارد بدل شوربخت از ایرانیان گیو و طوس اند مرد که با فر و برزند روز نبرد برادرم هومان بسی پیش طوس جهان کرد بر گونهٔ آبنوس بایران ندانم که این مرد کیست بدین لشکر او را هم آورد کیست شوم بازپرسم ز پرده سرای بیارند ناکام نامش بجای بیامد پر اندیشه و روی زرد بپرسید زان نامداران مرد بپیران چنین گفت هومان گرد که دشمن ندارد خردمند خرد بزرگان ایران گشاده دلند تو گویی که آهن همی بگسلند کنون تا بیامد از ایران سپاه همی برخروشند زان رزمگاه بدو گفت پیران که هر چند یار بیاید بر طوس از ایران سوار چو رستم نباشد مرا باک نیست ز گرگین و بیژن دلم چاک نیست سپه را دو رزم گرانست پیش بجویند هر کس بدین نام خویش وزان جایگه پیش کاموس رفت بنزدیک منشور و فرطوس تفت چنین گفت کامروز رزمی بزرگ برفت و پدید آمد از میش گرگ ببینید تا چارهٔ کار چیست بران خستگیها بر آزار چیست چنین گفت کاموس کامروز جنگ چنان بد که نام اندر آمد بننگ برزم اندرون کشته شد اشکبوس وزو شادمان شد دل گیو و طوس دلم زان پیاده به دو نیم شد کزو لشکر ما پر از بیم شد ببالای او بر زمین مرد نیست بدین لشکر او را هم آورد نیست