شاهنامه — بخش 288 از 993

نکرد آن جفاپیشه فرمان من نه فرمان این نامدار انجمن بکند این گرانمایگان را ز جای نزد با دلیر و خردمند رای ببینی که نه شاه ماند نه تاج نه پیلان جنگی نه این تخت عاج بدین شاددل شاه ایران بود غم و درد بهر دلیران بود دریغ آن دلیران و چندین سپاه که با فر و برزند و با تاج و گاه بتاراج بینی همه زین سپس نه برگردد از رزمگه شاد کس بکوبند ما را بنعل ستور شود آب این بخت بیدار شور ز هومان دل من بسوزد همی ز رویین روان برفروزد همی دل رستم آگنده از کین اوست بروهاش یکسر پر از چین اوست پر از غم شوم پیش خاقان چین بگویم که ما را چه آمد ز کین بیامد بنزدیک خاقان چو گرد پر از خون رخ و دیده پر آب زرد سراپردهٔ او پر از ناله دید ز خون کشته بر زعفران لاله دید ز خویشان کاموس چندی سپاه بنزدیک خاقان شده دادخواه همی گفت هر کس که افراسیاب ازین پس بزرگی نبیند بخواب چرا کین پی افگند کش نیست مرد که آورد سازد بروز نبرد سپاه کشانی سوی چین شویم همه دیده پر آب و باکین شویم ز چین و ز بربر سپاه آوریم که کاموس را کینه خواه آوریم ز بزگوش و سگسار و مازندران کس آریم با گرزهای گران مگر سیستان را پر آتش کنیم بریشان شب و روز ناخوش کنیم سر رستم زابلی را بدار برآریم بر سوگ آن نامدار تنش را بسوزیم و خاکسترش همی برفشانیم گرد درش اگر کین همی جوید افراسیاب نه آرام باید که یابد نه خواب همی از پی دوده هر کس بدرد ببارید بر ارغوان آب زرد چو بشنید پیران دلش خیره گشت ز آواز ایشان رخش تیره گشت بدل گفت کای زار و بیچارگان پر از درد و تیمار و غمخوارگان ندارید ازین اگهی بی گمان که ایدر شما را سرآمد زمان ز دریا نهنگی بجنگ آمدست که جوشنش چرم پلنگ آمدست بیامد بخاقان چنین گفت باز که این رزم کوتاه ما شد دراز از این نامداران هر کشوری ز هر سو که بد نامور مهتری بیاورد و این رنجها شد به باد کجا خیزد از کار بیداد داد سر شاه کشور چنین گشته شد سیاوش بر دست او کشته شد بفرمان گرسیوز کم خرد سر اژدها را کسی نسپرد سیاوش جهاندار و پرمایه بود ورا رستم زابلی دایه بود هر آنگه که او جنگ و کین آورد همی آسمان بر زمین آورد نه چنگ پلنگ و نه خرطوم پیل نه کوه بلند و نه دریای نیل بسندست با او به آوردگاه چو آورد گیرد به پیش سپاه یکی رخش دارد بزیر اندرون که گویی روان شد که بیستون کنون روز خیره نباید شمرد که دیدند هر کس ازو دستبرد یکی آتش آمد ز چرخ کبود دل ما شد از تف او پر ز دود کنون سر بسر تیزهش بخردان بخوانید با موبدان و ردان ببینید تا چارهٔ کار چیست بدین رزمگه مرد پیکار کیست همی رای باید که گردد درست از آغاز کینه نبایست جست مگر زین بلا سوی کشور شویم اگر چند با بخت لاغر شویم ز پیران غمی گشت خاقان چین بسی یاد کرد از جهان آفرین بدو گفت ما را کنون چیست روی چو آمد سپاهی چنین جنگجوی چنین گفت شنگل که ای سرفراز چه باید کشیدن سخنها دراز بیاری افراسیاب آمدیم ز دشت و ز دریای آب آمدیم بسی باره و هدیه ها یافتیم ز هر کشوری تیز بشتافتیم بیک مرد سگزی که آمد بجنگ چرا شد چنین بر شما کار تنگ ز یک مرد ننگست گفتن سخن دگرگونه تر باید افگند بن