شاهنامه — بخش 289 از 993

اگر گرد کاموس را زو زمان بیامد نباید شدن بدگمان سپیده دمان گرزها برکشیم وزین دشت یکسر سراندر کشیم هوا را چو ابر بهاران کنیم بریشان یکی تیرباران کنیم ز گرد سواران و زخم تبر نباید که داند کس از پای سر شما یکسره چشم بر من نهید چو من برخروشم دمید و دهید همانا که جنگ آوران صد هزار فزون باشد از ما دلیر و سوار ز یک تن چنین زار و پیچان شدیم همه پاک ناکشته بیجان شدیم چنان دان که او ژنده پیلست مست به آوردگه شیر گیرد بدست یکی پیل بازی نمایم بدوی کزان پس نیارد سوی رزم روی چو بشنید لشکر ز شنگل سخن جوان شد دل مرد گشته کهن بدو گفت پیران کانوشه بدی روان را بپیگار توشه بدی همه نامداران و خاقان چین گرفتند بر شاه هند آفرین چو پیران بیامد بپرده سرای برفتند پرمایه ترکان ز جای چو هومان و نستیهن و بارمان که با تیغ بودند گر با سنان بپرسید هومان ز پیران سخن که گفتارشان بر چه آمد به بن همی آشتی را کند پایگاه و گر کینه جوید سپاه از سپاه بهومان بگفت آنچ شنگل بگفت سپه گشت با او به پیگار جفت غمی گشت هومان ازان کار سخت برآشفت با شنگل شوربخت به پیران چنین گفت کز آسمان گذر نیست تا بر چه گردد زمان بیامد بره پیش کلباد گفت که شنگل مگر با خرد نیست جفت بباید شدن یک زمان زین میان نگه کرد باید بسود و زیان ببینی کزین لشکر بی کران جهانگیر و با گرزهای گران دو بهره بود زیر خاک اندرون کفن جوشن و ترگ شسته بخون بدو گفت کلباد ای تیغ زن چنین تا توان فال بد را مزن تن خویش یکباره غمگین مکن مگر کز گمان دیگر اید سخن بنا آمده کار دل را بغم سزد گر نداری نباشی دژم وزین روی رستم یلان را بخواند سخنهای بایسته چندی براند چو طوس و چو گودرز و رهام و گیو فریبرز و گستهم و خراد نیو چو گرگین کارآزموده سوار چو بیژن فروزندهٔ کارزار تهمتن چنین گفت با بخردان هشیوار و بیدار دل موبدان کسی را که یزدان کند نیکبخت سزاوار باشد ورا تاج و تخت جهانگیر و پیروز باشد بجنگ نباید که بیند ز خود زور چنگ ز یزدان بود زور ما خود کییم بدین تیره خاک اندرون بر چییم بباید کشیدن گمان از بدی ره ایزدی باید و بخردی که گیتی نماند همی بر کسی نباید بدو شاد بودن بسی همی مردمی باید و راستی ز کژی بود کمی و کاستی چو پیران بیامد بر من دمان سخن گفت با درد دل یک زمان که از نیکوی با سیاوش چه کرد چه آمد برویش ز تیمار و درد فرنگیس و کیخسرو از اژدها بگفتار و کردار او شد رها ابا آنک اندر دلم شد درست که پیران بکین کشته آید نخست برادرش و فرزند در پیش اوی بسی با گهر نامور خویش اوی ابر دست کیخسرو افراسیاب شود کشته این دیده ام من بخواب گنهکار یک تن نماند بجای مگر کشته افگنده در زیر پای و لیکن نخواهم که بر دست من شود کشته این پیر با انجمن که او را به جز راستی پیشه نیست ز بد بر دلش راه اندیشه نیست گر ایدونک باز آرد این را که گفت گناه گذشته بباید نهفت گنهکار با خواسته هرچ بود سپارد بما کین نباید فزود ازین پس مرا جای پیکار نیست به از راستی در جهان کار نیست ورین نامداران ابا تخت و پیل سپاهی بدین سان چو دریای نیل فرستند نزدیک ما تاج و گنج ازایشان نباشیم زین پس برنج