شاهنامه — بخش 309 از 993

گمان برد رستم که پولادوند ندارد بتن در درست ایچ بند برخش دلیر اندر آورد پای بماند آن تن اژدها را بجای چو پیش صف آمد یل شیرگیر نگه کرد پولاد برسان تیر گریزان بشد پیش افراسیاب دلش پر ز خون و رخش پر ز آب بخفت از بر خاک تیره دراز زمانی بشد هوش زان رزمساز تهمتن چو پولاد را زنده دید همه دشت لشکر پراگنده دید دلش تنگ تر گشت و لشکر براند جهاندیده گودرز را پیش خواند بفرمود تا تیرباران کنند هوا را چو ابر بهاران کنند ز یک دست بیژن ز یک دست گیو جهانجوی رهام و گرگین نیو تو گفتی که آتش برافروختند جهان را بخنجر همی سوختند بلشکر چنین گفت پولادوند که بی تخت و بی گنج و نام بلند چرا سر همی داد باید بباد چرا کرد باید همی رزم یاد سپه را بپیش اندر افگند و رفت ز رستم همی بند جانش بکفت چنین گفت پیران بافراسیاب که شد روی گیتی چو دریای آب نگفتم که با رستم شوم دست نشاید درین کشور ایمن نشست ز خون جوانی که بد ناگریز بخستی دل ما بپیکار تیز چه باشی که با تو کس اندر نماند بشد دیو پولاد و لشکر براند همانا ز ایرانیان صد هزار فزونست بر گستوان ور سوار بپیش اندرون رستم شیر گیر زمین پر ز خون و هوا پر ز تیر ز دریا و دشت و ز هامون و کوه سپاه اندر آمد همه همگروه چو مردم نماند آزمودیم دیو چنین جنگ و پیکار و چندین غریو سپه را چنین صف کشیده بمان تو با ویژگان سوی دریا بران سپهبد چنان کرد کو راه دید همی دست ازان رزم کوتاه دید چو رستم بیامد مرا پای نیست جز از رفتن از پیش او رای نیست بباید شدن تا بدان روی چین گر ایدونک گنجد کسی در زمین درفشش بماندند و او خود برفت سوی چین و ماچین خرامید تفت سپاه اندر آمد بپیش سپاه زمین گشت برسان ابر سیاه تهمتن به آواز گفت آن زمان که نیزه مدارید و تیر و کمان بکوشید و شمشیر و گرز آورید هنرها ز بالای برز آورید پلنگ آن زمان پیچد از کین خویش که نخچیر بیند ببالین خویش سپه سربسر نعره برداشتند همه نیزه بر کوه بگذاشتند چنان شد در و دشت آوردگاه که از کشته جایی ندیدند راه برفتند یک بهره زنهار خواه گریزان برفتند بهری براه شد از بی شبانی رمه تال و مال همه دشت تن بود بی دست و یال چنین گفت رستم که کشتن بسست که زهر زمان بهر دیگر کسست زمانی همی بار زهر آورد زمانی ز تریاک بهر آورد همه جامهٔ رزم بیرون کنید همه خوبکاری بافزون کنید چه بندی دل اندر سرای سپنج که دانا نداند یکی را ز پنج زمانی چو آهرمن آید بجنگ زمانی عروسی پر از بوی و رنگ بی آزاری و جام می برگزین که گوید که نفرین به از آفرین بخور آنچ داری و انده مخور که گیتی سپنج است و ما بر گذر میازار کس را ز بهر درم مکن تا توانی بکس بر ستم بجست اندران دشت چیزی که بود ز زرین وز گوهر نابسود سراسر فرستاد نزدیک شاه غلامان و اسپان و تیغ و کلاه وزان بهرهٔ خویشتن برگرفت همه افسر و مشک و عنبر گرفت ببخشید دیگر همه بر سپاه ز چیزی که بود اندران رزمگاه نشان خواست از شاه توران سپاه ز هر سو بجستند بی راه و راه نشانی نیامد ز افراسیاب نه بر کوه و دریا نه بر خشک و آب شتر یافت چندان و چندان گله که از بارگی شد سپه بی گله ز توران سپه برنهادند رخت سلیح گرانمایه و تاج و تخت