شاهنامه — بخش 314 از 993

خرد گر برین گفتها نگرود مگر نیک مغزش همی نشنود گر آن پهلوانی بود زورمند ببازو ستبر و ببالا بلند گوان خوان و اکوان دیوش مخوان که بر پهلوانی بگردد زیان چه گویی تو ای خواجهٔ سالخورد چشیده ز گیتی بسی گرم و سرد که داند که چندین نشیب و فراز به پیش آرد این روزگار دراز تگ روزگار از درازی که هست همی بگذراند سخنها ز دست که داند کزین گنبد تیزگرد درو سور چند است و چندی نبرد چو ببرید رستم سر دیو پست بران بارهٔ پیل پیکر نشست به پیش اندر آورد یکسر گله بنه هرچ کردند ترکان یله همی رفت با پیل و با خواسته وزو شد جهان یکسر آراسته ز ره چون بشاه آمد این آگهی که برگشت ستم بدان فرهی از ایدر میان را بدان کرد بند کجا گور گیرد بخم کمند کنون دیو و پیل آمدستش بچنگ بخشکی پلنگ و بدریا نهنگ نیابد گذر شیر بر تیغ اوی همان دیو و هم مردم کینه جوی پذیره شدن را بیاراست شاه بسر بر نهادند گردان کلاه درفش شهنشاه با کرنای ببردند با ژنده پیل و درای چو رستم درفش جهاندار شاه نگه کرد کامد پذیره براه فرود آمد و خاک را داد بوس خروش سپاه آمد و بوق و کوس سر سرکشان رستم تاج بخش بفرمود تا برنشیند برخش وزانجا بایوان شاه آمدند گشاده دل و نیک خواه آمدند به ایرانیان بر گله بخش کرد نشست تن خویشتن رخش کرد فرستاد پیلان بر پیل شاه که بر شیر پیلان بگیرند راه بیک هفته ایوان بیاراستند می و رود و رامشگران خواستند بمی رستم آن داستان برگشاد وز اکوان همی کرد بر شاه یاد که گوری ندیدم بخوبی چنوی بدان سرافرازی و آن رنگ و بوی چو خنجر بدرید بر تنش پوست بروبر نبخشود دشمن نه دوست سرش چون سر پیل و مویش دراز دهن پر زدندانهای گراز دو چشمش کبود و لبانش سیاه تنش را نشایست کردن نگاه بدان زور و آن تن نباشد هیون همه دشت ازو شد چو دریای خون سرش کردم از تن بخنجر جدا چو باران ازو خون شد اندر هوا ازو ماند کیخسرو اندر شگفت چو بنهاد جام آفرین برگرفت بران کو چنان پهلوان آفرید کسی این شگفتی بگیتی ندید که مردم بود خود بکردار اوی بمردی و بالا و دیدار اوی همی گفت اگر کردگار سپهر ندادی مرا بهره از داد و مهر نبودی بگیتی چنین کهترم که هزمان بدو دیو و پیل اشکرم دو هفته بران گونه بودند شاد ز اکوان وز بزم کردند یاد سه دیگر تهمتن چنین کرد رای که پیروز و شادان شود باز جای مرا بویهٔ زال سامست گفت چنین آرزو را نشاید نهفت شوم زود و آیم بدرگاه باز بباید همی کینه را کرد ساز که کین سیاوش به پیل و گله نشاید چنین خوار کردن یله در گنج بگشاد شاه جهان گرانمایه چیزی که بودش نهان بیاورد ده جام گوهر ز گنج بزر بافته جامهٔ شاه پنج غلامان روزمی بزرین کمر پرستندگان نیز با طوق زر ز گستردنیها و از تخت عاج ز دیبا و دینار و پیروزه تاج بنزدیک رستم فرستاد شاه که این هدیه با خویشتن بر براه یک امروز با ما بباید بدن وزان پس ترا رای رفتن زدن ببود و بپیمود چندی نبید بشبگیر جز رای رفتن ندید دو فرسنگ با او بشد شهریار بپدرود کردن گرفتش کنار چو با راه رستم هم آواز گشت سپهدار ایران ازو بازگشت جهان پاک بر مهر او گشت راست همی داشت گیتی بر انسان که خواست