شاهنامه — بخش 365 از 993

فرستاده را خواند پس پهلوان دمان از پس پرده آمد جوان بیامد چو گودرز را دید دست بکش کرد و سر پیش بنهاد پست سپهدار بر جست و او را چو دود بغوش تنگ اندر آورد زود ز پیران بپرسید وز لشکرش ز گردان وز شاه وز کشورش خردمند رویین پس آن نامه پیش بیاورد و بگزارد پیغام خویش دبیر آمد و نامه برخواند زود بگودرز گفت آنچ در نامه بود چو نامه بگودرز برخواندند همه نامداران فرو ماندند ز بس چرب گفتار و ز پند خوب نمودن بدو راه و پیوند خوب خردمند پیران که در نامه یاد چه آورد وز پند نیکو چه داد برویین چنین گفت پس پهلوان که ای پور سالار و فرخ جوان تومهمان ما بود باید نخست پس این پاسخ نامه بایدت جست سراپردهٔ نو بپرداختند نشستنگه خسروی ساختند بدیبای رومی بیاراستند خورشها و رامشگران خواستند پراندیشه گشته دل پهلوان نبشته ابا رای زن موبدان همی پاسخ نامه آراستند سخن هرچ نیکوتر آن خواستند بیک هفته گودرز با رود و می همی نامه را پاسخ افگند پی ز بالا چو خورشید گیتی فروز بگشتی سپهبد گه نیم روز می و رود و مجلس بیاراستی فرستاده را پیش خود خواستی چو یک هفته بگذشت هشتم پگاه نویسنده را خواند سالار شاه بفرمود تا نامه پاسخ نوشت درختی بنوی بکینه بگشت سرنامه کرد آفرین از نخست دگر پاسخ آورد یکسر درست که بر خواندم نامه را سربسر شنیدیم گفتار تو در بدر رسانید رویین بر ما پیام یکایک همه هرچ بردی تو نام ولیکن شگفت آمدم کار تو همی زین چنین چرب گفتار تو دلت با زبان هیچ همسایه نیست روان ترا از خرد مایه نیست بهرجای چربی بکار آوری چنین تو سخن پرنگار آوری کسی را که از بن نباشد خرد گمان بر تو بر مهربانی برد چو شوره زمینی که از دور آب نماید چو تابد برو آفتاب ولیکن نه گاه فریبست و بند که هنگام گرزست و تیغ و کمند مرا با تو جز کین و پیکار نیست گه پاسخ و روز گفتار نیست نگر تا چه سان گردد اکنون سپهر نه جای فریبست و پیوند و مهر کرا داد خواهد جهاندار زور کرا بردهد بخت پیروز هور ولیکن بدین گفته پاسخ شنو خرد یاد کن بخت را پیشرو نخست آنک گفتی که از مهر نیز ز یزدان وز گردش رستخیز نخواهم که آید مرا پیش جنگ دلم گشت ازین کار بیداد تنگ دلت با زبان آشنایی نداشت بدان گه که این گفته بر دل گماشت اگر داد بودی بدلت اندرون ترا پیشدستی نبودی بخون که ز آغاز کار اندر آمد نخست نبودی بخون ریختن هیچ سست نخستین که آمد بپیش تو گیو از ایران هشیوار مردان نیو بسازیده مر جنگ را لشکری ز کشور دمان تا دگر کشوری تو کردی همه جنگ را دست پیش سپه را تو برکندی از جای خویش خرد، ار پس آمد تو پیش آمدی بفرجام آرام بیش آمدی ولیکن سرشت بد و خوی بد ترانگذراند براه خرد بدی خود بدان تخمه در گوهرست ببد کردن آن تخمه اندر خورست شنیدی که بر ایرج نیک بخت چه آمد ز تور از پی تاج و تخت چو از تور و سلم اندر آمد زمین سراسر بگسترد بیداد و کین فریدون که از درد دل روز و شب گشادی بنفرین ایشان دو لب بافراسیاب آمد آن مهر بد ازان نامداران اندک خرد ز سر با منوچهر نو کین نهاد همیدون ابا نوذر و کیقباد بکاوس کی کرد خود آنچ کرد برآورد از ایران آباد گرد