شاهنامه — بخش 38 از 993

به نیک و به بد هر چه شاید بدن بباید همی داستهانها زدن چو دژدار و چون قارن رزمجوی یکایک بروی اندر آورده روی یکی بدسگال و یکی ساده دل سپهبد بهر چاره آماده دل همی جست آن روز تا شب زمان نه آگاه دژدار از آن بدگمان به بیگانه بر مهر خویشی نهاد بداد از گزافه سر و دژ بباد چو شب روز شد قارن رزمخواه درفشی برافراخت چون گرد ماه خروشید و بنمود یک یک نشان به شیروی و گردان گردنکشان چو شیروی دید آن درفش یلی به کین روی بنهاد با پردلی در حصن بگرفت و اندر نهاد سران را ز خون بر سر افسر نهاد به یک دست قارن به یک دست شیر به سر گرز و تیغ آتش و آب زیر چو خورشید بر تیغ گنبد رسید نه آیین دژ بد نه دژبان پدید نه دژ بود گفتی نه کشتی بر آب یکی دود دیدی سراندر سحاب درخشیدن آتش و باد خاست خروش سواران و فریاد خاست چو خورشید تابان ز بالا بگشت چه آن دژ نمود و چه آن پهن دشت بکشتند ازیشان فزون از شمار همی دود از آتش برآمد چوقار همه روی دریا شده قیرگون همه روی صحرا شده جوی خون تهی شد ز کینه سر کینه دار گریزان همی رفت سوی حصار پس اندر سپاه منوچهر شاه دمان و دنان برگرفتند راه چو شد سلم تا پیش دریا کنار ندید آنچه کشتی برآن رهگذار چنان شد ز بس کشته و خسته دشت که پوینده را راه دشوار گشت پر از خشم و پر کینه سالار نو نشست از بر چرمهٔ تیزرو بیفگند بر گستوان و بتاخت به گرد سپه چرمه اندر نشاخت رسید آنگهی تنگ در شاه روم خروشید کای مرد بیداد شوم بکشتی برادر ز بهر کلاه کله یافتی چند پویی براه کنون تاجت آوردم ای شاه و تخت به بار آمد آن خسروانی درخت زتاج بزرگی گریزان مشو فریدونت گاهی بیاراست نو درختی که پروردی آمد به بار بیابی هم اکنون برش در کنار اگر بار خارست خود کشته ای و گر پرنیانست خود رشته ای همی تاخت اسپ اندرین گفت گوی یکایک به تنگی رسید اندر اوی یکی تیغ زد زود بر گردنش بدو نیمه شد خسروانی تنش بفرمود تا سرش برداشتند به نیزه به ابر اندر افراشتند بماندند لشکر شگفت اندر اوی ازان زور و آن بازوی جنگجوی همه لشکر سلم همچون رمه که بپراگند روزگار دمه برفتند یکسر گروها گروه پراگنده در دشت و دریا و کوه یکی پرخرد مرد پاکیزه مغز که بودش زبان پر ز گفتار نغز بگفتند تازی منوچهر شاه شوم گرم و باشد زبان سپاه بگوید که گفتند ما کهتریم زمین جز به فرمان او نسپریم گروهی خداوند بر چارپای گروهی خداوند کشت و سرای سپاهی بدین رزمگاه آمدیم نه بر آرزو کینه خواه آمدیم کنون سر به سر شاه را بنده ایم دل و جان به مهر وی آگنده ایم گرش رای جنگ است و خون ریختن نداریم نیروی آویختن سران یکسره پیش شاه آوریم بر او سر بیگناه آوریم براند هر آن کام کو را هواست برین بیگنه جان ما پادشاست بگفت این سخن مرد بسیار هوش سپهدار خیره بدو دادگوش چنین داد پاسخ که من کام خویش به خاک افگنم برکشم نام خویش هر آن چیز کان نز ره ایزدیست از آهرمنی گر ز دست بدیست سراسر ز دیدار من دور باد بدی را تن دیو رنجور باد شما گر همه کینه دار منید وگر دوستدارید و یار منید چو پیروزگر دادمان دستگاه گنه کار پیدا شد از بی گناه کنون روز دادست بیداد شد سران را سر از کشتن آزاد شد