شاهنامه — بخش 398 از 993

وزان نامور تیغ زن سی هزار گزین کرد شاه از در کارزار سپهبد چو گرسیوز پیلتن جهانجوی و سالار آن انجمن بدو داد پیلان و سالارگاه سر نامداران و پشت سپاه ازان پس گزید از یلان ده هزار که سیری ندادند کس از کارزار بفرمود تا در میان دو صف بوردگاه بر لب آورده کف پراگنده بر لشکر اسب افگنند دل و پشت ایرانیان بشکنند سوی باختر بود پشت سپاه شب آمد به پیلان ببستند راه چنین گفت سالار گیتی فروز که دارد سپه چشم بر نیمروز چو آگاه شد شهریار جهان ز گفتار بیدار کار آگهان ز ترکان وز کار افراسیاب که لشکرگه آورد زین روی آب سپاهی ز جیحون بدین سو کشید که شد ریگ و سنگ از جهان ناپدید چو بشنید خسرو یلانرا بخواند همه گفتنی پیش ایشان براند سپاهی ز جنگ آوران برگزید بزرگان ایران چنانچون سزید چشیده بسی از جهان شور و تلخ بیاری گستهم نوذر ببلخ باشکش بفرمود تا سوی زم برد لشکر و پیل و گنج درم بدان تا پس اندر نیاید سپاه کند رای شیران ایران تباه ازان پس یلان را همه برنشاند بزد کوس رویین و لشکر براند همی رفت با رای و هوش و درنگ که تیزی پشیمانی آرد بجنگ سپهدار چون در بیابان رسید گرازیدن و ساز و لشکر بدید سپه را گذر سوی خورازم بود همه رنگ و دشت از در رزم بود بچپ بر دهستان و بر راست آب میان ریگ و پیش اندر افراسیاب چو خورشید سر زد ز برج بره بیاراست روی زمین یکسره سپهدار ترکان سپه را بدید بزد نای رویین و صف برکشید جهان شد پر آوای بوق و سپاه همه برنهادند ز آهن کلاه چو خسرو بدید آن سپاه نیا دل پادشا شد پر از کیمیا خود و رستم و طوس و گودرز و گیو ز لشکر بسی نامبردار نیو همی گشت بر گرد آن رزمگاه بیابان نگه گرد و بی راه و راه که لشکر فزون بود زان کو شمرد همان ژنده پیلان و مردان گرد بگرد سپه بر یکی کنده کرد طلایه بهر سو پراگنده کرد شب آمد بکنده در افگند آب بدان سو که بد روی افراسیاب دو لشکر چنین هم دو روز و دو شب از ایشان یکی را نجنبید لب تو گفتی که روی زمین آهنست ز نیزه هوا نیز در جوشنست ازین روی و زان روی بر پشت زین پیاده بپیش اندرون همچنین تو گفتی جهان کوه آهن شدست همان پوشش چرخ جوشن شدست ستاره شمر پیش دو شهریار پر اندیشه و زیجها برکنار همی باز جستند راز سپهر بصلاب تا بر که گردد بمهر سپهر اندر آن جنگ نظاره بود ستاره شمر سخت بیچاره بود بروز چهارم چو شد کار تنگ بپیش پدر شد دلاور پشنگ بدو گفت کای کدخدای جهان سرافراز بر کهتران و مهان بفر تو زیر فلک شاه نیست ترا ماه و خورشید بد خواه نیست شود کوه آهن چو دریای آب اگر بشنود نام افرسیاب زمین بر نتابد سپاه ترا نه خورشید تابان کلاه ترا نیاید ز شاهان کسی پیش تو جزین بی پدر بد گوهر خویش تو سیاوش را چون پسر داشتی برو رنج و مهر پدر داشتی یکی باد ناخوش ز روی هوا برو برگذشتی نبودی روا ازو سیر گشتی چو کردی درست که او تاج و تخت و سپاه تو جست گر او را نکشتی جهاندار شاه بدو باز گشتی نگین و کلاه کنون اینک آمد بپیشت بجنگ نباید به گیتی فراوان درنگ هر آن کس که نیکی فرامش کند همی رای جان سیاوش کند بپروردی این شوم ناپاک را پدروار نسپردیش خاک را