شاهنامه — بخش 423 از 993

ز باریدن تیر گفتی ز ابر همی ژاله بارید بر خود و ببر ز شبگیر تا گشت خورشید لعل زمین پر ز خون بود در زیر نعل سپه بازگشتند چون تیره گشت که چشم سواران همی خیره گشت سپهدار با فر و نیرنگ و ساز چو آمد به لشکرگه خویش باز چنین گفت با طوس کامروز جنگ نه بر آرزو کرد پور پشنگ گمانم که امشب شبیخون کند ز دل درد دیرینه بیرون کند یکی کنده فرمود کردن براه برآن سو که بد شاه توران سپاه چنین گفت کآتش نسوزید کس نباید که آید خروش جرس ز لشکر سواران که بودند گرد گزین کرد شاه و برستم سپرد دگر بهره بگزید ز ایرانیان که بندند بر تاختن بر میان بطوس سپهدار داد آن گروه بفرمود تا رفت بر سوی کوه تهمتن سپه را بهامون کشید سپهبد سوی کوه بیرون کشید بفرمود تا دور بیرون شوند چپ و راست هر دو بهامون شوند طلایه مدارند و شمع و چراغ یکی سوی دشت و یکی سوی راغ بدان تا اگر سازد افرسیاب برو بر شبیخون بهنگام خواب گر آید سپاه اندر آید ز پس بماند نباشدش فریادرس بره کنده پیش و پس اندر سپاه پس کنده با لشکر و پیل شاه سپهدار ترکان چو شب در شکست میان با سپه تاختن را ببست ز لشکر جهاندیدگان را بخواند ز کار گذشته فراوان براند چنین گفت کین شوم پر کیمیا چنین خیره شد بر سپاه نیا کنون جمله ایرانیان خفته اند همه لشکر ما برآشفته اند کنون ما ز دل بیم بیرون کنیم سحرگه بریشان شبیخون کینم گر امشب بر ایشان بیابیم دست ببیشی ابر تخت باید نشست وگر بختمان بر نگیرد فروغ همه چاره بادست و مردی دروغ برین برنهادند و برخاستند ز بهر شبیخون بیاراستند ز لشکر گزین کرد پنجه هزار جهاندیده مردان خنجرگزار برفتند کارآگهان پیش شاه جهاندیده مردان با فر و جاه ز کارآگهان آنک بد رهنمای بیامد بنزدیک پرده سرای بجایی غو پاسبانان ندید تو گفتی جهان سربسر آرمید طلایه نه و آتش و باد نه ز توران کسی را بدل یاد نه چو آن دید برگشت و آمد دوان کزیشان کسی نیست روشن روان همه خفتگان سربسرمرده اند وگر نه همه روز می خورده اند بجایی طلایه پدیدار نیست کس آن خفتگان را نگهدار نیست چو افراسیاب این سخنها شنود بدلش اندرون روشنایی فزود سپه را فرستاد و خود برنشست میان یلی تاختن را ببست برفتند گردان چو دریای آب گرفتند بر تاختن بر شتاب بران تاختن جنبش و ساز نه همان نالهٔ بوق و آواز نه چو رفتند نزدیک پرده سرای برآمد خروشیدن کر نای غو طبل بر کوهه زین بخاست درفش سیه را برآورد راست ز لشکر هرآنکس که بد پیشرو برانگیختند اسب و برخاست غو بکنده در افتاد چندی سوار بپیچید دیگر سر از کارزار ز یک دست رستم برآمد ز دشت ز گرد سواران هواتیره گشت ز دست دگر گیو گودرز و طوس بپیش اندرون نالهٔ بوق و کوس شهنشاه باکاویانی درفش هوا شد ز تیغ سواران بنفش برآمد ده و گیر و بربند و کش نه با اسب تاب و نه با مرد هش ازیشان ز صد نامور ده بماند کسی را که بد اختر بد براند چو آگاهی آمد برین رزمگاه چنان خسته بد شاه توران سپاه که از خستگی جمله گریان شدند ز درد دل شاه بریان شدند چنین گفت کز گردش آسمان نیابد گذر دانشی بی گمان چو دشمن همی جان بسیچد نه چیز بکوشیم ناچار یک دست نیز