شاهنامه — بخش 444 از 993

یکی ناسزا آگهی یافتم بدان آگهی تیز بشتافتم ستاره شناسان و کنداوران ز هر کشوری آنک دیدم سران ز قنوج وز دنور و مرغ و مای برفتند با زیج هندی ز جای بدان تا بجویند راز سپهر کز ایران چرا پاک ببرید مهر از ایران کس آمد که پیروز شاه بفرمود تا پردهٔ بارگاه نه بردارد از پیش سالار بار بپوشد ز ما چهرهٔ شهریار من از درد ایرانیان چو عقاب همی تاختم همچو کشتی بر آب بدان تا بپرسم ز شاه جهان ز چیزی که دارد همی در نهان به سه چیز هر کار نیکو شود همان تخت شاهی بی آهو شود بگنج و برنج و بمردان مرد بجز این نشاید همی کار کرد چهارم بیزدان ستایش کنیم شب و روز او را نیایش کنیم که اویست فریادرس بنده را همو بازدارد گراینده را بدرویش بخشیم بسیار چیز اگر چند چیز ارجمند است نیز بدان تا روان تو روشن کند خرد پیش مغز تو جوشن کند چو بشنید خسرو ز دستان سخن یکی دانشی پاسخ افگند بن بدو گفت کای پیر پاکیزه مغز همه رای و گفتارهای تو نغز ز گاه منوچهر تا این زمان نه ای جز بی آزار و نیکی گمان همان نامور رستم پیلتن ستون کیان نازش انجمن سیاوش را پروراننده اوست بدو نیکویها رساننده اوست سپاهی که دیدند گوپال او سر ترگ و برز و فر و یال او بسی جنگ ناکرده بگریختند همه دشت تیر و کمان ریختند بپیش نیاکان من کینه خواه چو دستور فرخ نماینده راه وگر نام و رنج تو گیرم بیاد بماند سخن تازه تا صد نژاد ز گفتار چرب ار پژوهش کنم ترا این ستایش نکوهش کنم دگر هرچ پرسیدی از کار من ز نادادن بار و آزار من بیزدان یکی آرزو داشتم جهان را همه خوار بگذاشتم کنون پنج هفتست تا من بپای همی خواهم از داور رهنمای که بخشد گذشته گناه مرا درخشان کند تیرگاه مرا برد مر مرا زین سپنجی سرای بود در همه نیکوی رهنمای نماند کزین راستی بگذرم چو شاهان پیشین یپیچد سرم کنون یافتم هرچ جستم ز کام بباید پسیچید کآمد خرام سحرگه مرا چشم بغنود دوش ز یزدان بیامد خجسته سروش که برساز کآمد گه رفتنت سرآمد نژندی و ناخفتنت کنون بارگاه من آمد بسر غم لشکر و تاج و تخت و کمر غمی شد دل ایرانیان را ز شاه همه خیره گشتند و گم کرده راه چو بشنید زال این سخن بردمید یکی باد سرد از جگر برکشید بایرانیان گفت کین رای نیست خرد را بمغز اندرش جای نیست که تا من ببستم کمر بر میان پرستنده ام پیش تخت کیان ز شاهان ندیدم کسی کین بگفت چو او گفت ما را نباید نهفت نباید بدین بود همداستان که او هیچ راند چنین داستان مگر دیو با او هم آواز گشت که از راه یزدان سرش بازگشت فریدون و هوشنگ یزدان پرست نبردند هرگز بدین کار دست بگویم بدو من همه راستی گر آید بجان اندرون کاستی چنین یافت پاسخ ز ایرانیان کزین سان سخن کس نگفت از میان همه با توایم آنچ گویی بشاه مبادا که او گم کند رسم و راه شنید این سخن زال برپای خاست چنین گفت کای خسرو داد و راست ز پیر جهاندیده بشنو سخن چو کژ آورد رای پاسخ مکن که گفتار تلخست با راستی ببندد بتلخی در کاستی نشاید که آزار گیری ز من برین راستی پیش این انجمن بتوران زمین زادی از مادرت همانجا بد آرام و آبشخورت