شاهنامه — بخش 466 از 993

به میدان کسی نیز گویی ندید شد از زخم او در جهان ناپدید سواران کجا گوی او یافتند به چوگان زدن نیز نشتافتند شدند آن زمان رومیان زردروی همه پاک با غلغل و گفت و گوی کمان برگرفتند و تیر خدنگ برفتند چندی سواران جنگ چو آن دید گشتاسپ برخاست و گفت که اکنون هنرها نشاید نهفت بیفگند چوگان کمان برگرفت زه و توز ازو دست بر سر گرفت نگه کرد قیصر بران سرفراز بدان چنگ و یال و رکیب دراز بپرسید و گفت این سوار از کجاست که چندین بپیچد چپ و دست راست سرافراز گردان بسی دیده ام سواری بدین گونه نشنیده ام بخوانید تا زو بپرسم که کیست فرشتست گر همچو ما آدمیست بخواندند گشتاسپ را پیش اوی بپیچید جان بداندیش اوی به گشتاسپ گفت ای نبرده سوار سر سرکشان افسر کارزار چه نامی بمن گوی شهر و نژاد ورا زین سخن هیچ پاسخ نداد چنین گفت کان خوار بیگانه مرد که از شهرقیصر ورا دور کرد چو داماد گشتم ز شهرم براند کس از دفترش نام من بر نخواند ز قیصر ستم بر کتایون رسید که مردی غریب از میان برگزید نرفت اندرین جز به آیین شهر ازان راستی خواری آمدش بهر به بیشه درون آن زیانکار گرگ به کوه بزرگ اژدهای سترگ سرانشان به زخم من آمد به پای بران کار هیشوی بد رهنمای که دندانهاشان بخان منست همان زخم خنجر نشان منست ز هیشوی قیصر بپرسد سخن نوست این نگشتست باری کهن چو هیشوی شد پیش دندان ببرد گذشته سخنها برو بر شمرد به پوزش بیاراست قیصر زبان بدو گفت بیداد رفت ای جوان کنون آن گرامی کتایون کجاست مرا گر ستمگاره خواند رواست ز میرین و اهرن برآشفت و گفت که هرگز نماند سخن در نهفت همانگه نشست از بر بادپای به پوزش بیامد بر پاک رای بسی آفرین کرد فرزند را مران پاک دامن خردمند را بدو گفت قیصر که ای ماهروی گزیدی تو اندر خور خویش شوی همه دوده را سر برافراختی برین نیکبختی که تو ساختی به پرسش بدو گفت ز انباز خویش مگر بر تو پیدا کند راز خویش که آرام و شهر و نژادش کجاست بگوید مگر مر ترا گفت راست چنین داد پاسخ که پرسیدمش نه بر دامن راستی دیدمش نگوید همی پیش من راز خویش نهان دارد از هرکس آواز خویش گمانم که هست از نژاد بزرگ که پرخاش جویست و گرد و سترگ ز هرچش بپرسم نگوید تمام فرخ زاد گوید که هستم به نام وزان جایگه سوی ایوان گذشت سپهر اندرین نیز چندی بگشت چو گشتاسپ برخاست از بامداد سر پرخرد سوی قیصر نهاد چو قیصر ورا دید خامش بماند بران نامور پیشگاهش نشاند کمر خواست از گنج و انگشتری یکی نامور افسری مهتری ببوسید و پس بر سر او نهاد ز کار گذشته بسی کرد یاد چنین گفت با هرک بد یادگیر که بیدار باشید برنا و پیر فرخ زاد را جمله فرمان برید ز گفتار و کردار او مگذرید ازان آگهی شد به هر کشوری به هر پادشاهی و هر مهتری به قیصر خزر بود نزدیکتر وزیشان بدش روز تاریکتر به مرز خزر مهتر الیاس بود که پور جهاندار مهراس بود به الیاس قیصر یکی نامه کرد تو گفتی که خون بر سر خامه کرد که چندین به افسوس خوردی خزر کنون روز آسایش آمد بسر اگر ساو و باژست و گنج گران گروگان ازان مرز چندی سران وگرنه فرخ زاد چون پیل مست بیاید کند کشورت را چو دست چو الیاس بر خواند آن نامه را به زهر آب در زد سر خامه را