شاهنامه — بخش 490 از 993

ز بارهٔ چمنده فرود آمدند گو پیر هر دو پیاده شدند بپرسید ازو فرخ اسفندیار که چونست شاه آن گو نامدار خردمند گفتا درستست و شاد برش را ببوسید و نامه بداد درست از همه کارش آگاه کرد که مر شاه را دیو بی راه کرد خردمند را گفتش اسفندیار چه بینی مرا اندرین روی کار گر ایدونک با تو بیایم به در نه نیکو کند کار با من پدر ور ایدونک نایم به فرمانبری برون کرده باشم سر از کهتری یکی چاره ساز ای خردمند پیر نیابد چنین ماند بر خیره خیر خردمند گفت ای شه پهلوان به دانندگی پیر و بختت جوان تو دانی که خشم پدر بر پسر به از جور مهتر پسر بر پدر ببایدت رفت چنینست روی که هرچ او کند پادشاهست اوی برین بر نهادند و گشتند باز فرستاده و پور خسرو نیاز یکی جای خویش فرود آورید به کف بر گرفتند هر دو نبید به پیشش همی عود می سوختند تو گفتی همی آتش افروختند دگر روز بنشست بر تخت خویش ز لشکر بیامد فراوان به پیش همه لشکرش را به بهمن سپرد وزانجا خرامید با چند گرد بیامد به درگاه آزاد شاه کمر بسته بر نهاده کلاه چو آگاه شد شاه کامد پسر کلاه کیان بر نهاده بسر مهان و کهانرا همه خواند پیش همه زند و استا به نزدیک خویش همه موبدان را به کرسی نشاند پس آن خسرو تیغ زن را بخواند بیامد گو و دست کرده بکش به پیش پدر شد پرستار فش شه خسروان گفت با موبدان بدان رادمردان و اسپهبدان چه گویید گفتا که آزاده اید به سختی همه پرورش داده اید به گیتی کسی را که باشد پسر بدو شاد باشد دل تاجور به هنگام شیرین به دایه دهد یکی تاج زرینش بر سر نهد همی داردش تا شود چیره دست بیاموزدش خوردن و بر نشست بسی رنج بیند گرانمایه مرد سورای کندش آزموده نبرد چو آزاده را ره به مردی رسد چنان زر که از کان به زردی رسد مراورا بجوید چو جویندگان ورا بیش گویند گویندگان سواری شود نیک و پیروز رزم سرانجمنها به رزم و به بزم چو نیرو کند با سرو یال و شاخ پدر پیر گشته نشسته به کاخ جهان را کند یکسره زو تهی نباشد سزاوار تخت مهی ندارد پدر جز یکی نام تخت نشسته در ایوان نگهبان رخت پسر را جهان و درفش و سپاه پدر را یکی تاج و زرین کلاه نباشد بران پور همداستان پسندند گردان چنین داستان ز بهر یکی تاج و افسر پسر تن باب را دور خواهد ز سر کند با سپاهش پس آهنگ اوی نهاده دلش نیز بر جنگ اوی چه گویید پیران که با این پسر چه نیکو بود کار کردن پدر گزینانش گفتند کای شهریار نیاید خود این هرگز اندر شمار پدر زنده و پور جویای گاه ازین خام تر نیز کاری مخواه جهاندار گفتا که اینک پسر که آهنگ دارد به جای پدر ولیکن من او را به چوبی زنم که گیرند عبرت همه برزنم ببندم چنانش سزاوار پس ببندی که کس را نبستست کس پسر گفت کای شاه آزاده خوی مرا مرگ تو کی کند آرزوی ندانم گناهی من ای شهریار که کردستم اندر همه روزگار به جان تو ای شاه گر بد به دل گمان برده ام پس سرم بر گسل ولیکن تو شاهی و فرمان تراست تراام من و بند و زندان تراست کنون بند فرما و گر خواه کش مرا دل درستست و آهسته هش سر خسروان گفت بند آورید مر او را ببندید و زین مگذرید به پیش آوریدند آهنگران غل و بند و زنجیرهای گران