شاهنامه — بخش 519 از 993

چو فردا به هشیاری آن بشنوی به پیروزی دادگر بگروی برفتند هرکس که گشتند مست یکی ماه رخ دست ایشان به دست سرآمد کنون قصهٔ هفتخوان به نام جهان داور این را بخوان که او داد بر نیک و بد دستگاه خداوند خورشید و تابنده ماه اگر شاه پیروز بپسندد این نهادیم بر چرخ گردنده زین کنون خورد باید می خوشگوار که می بوی مشک آید از جویبار هوا پر خروش و زمین پر ز جوش خنک آنک دل شاد دارد به نوش درم دارد و نقل و جام نبید سر گوسفندی تواند برید مرا نیست فرخ مر آن را که هست ببخشای بر مردم تنگدست همه بوستان زیر برگ گلست همه کوه پرلاله و سنبلست به پالیز بلبل بنالد همی گل از نالهٔ او ببالد همی چو از ابر بینم همی باد و نم ندانم که نرگس چرا شد دژم شب تیره بلبل نخسپد همی گل از باد و باران بجنبد همی بخندد همی بلبل از هر دوان چو بر گل نشیند گشاید زبان ندانم که عاشق گل آمد گر ابر چو از ابر بینم خروش هژبر بدرد همی باد پیراهنش درفشان شود آتش اندر تنش به عشق هوا بر زمین شد گوا به نزدیک خورشید فرمانروا که داند که بلبل چه گوید همی به زیر گل اندر چه موید همی نگه کن سحرگاه تا بشنوی ز بلبل سخن گفتنی پهلوی همی نالد از مرگ اسفندیار ندارد به جز ناله زو یادگار چو آواز رستم شب تیره ابر بدرد دل و گوش غران هژبر ز بلبل شنیدم یکی داستان که برخواند از گفتهٔ باستان که چون مست باز آمد اسفندیار دژم گشته از خانهٔ شهریار کتایون قیصر که بد مادرش گرفته شب و روز اندر برش چو از خواب بیدار شد تیره شب یکی جام می خواست و بگشاد لب چنین گفت با مادر اسفندیار که با من همی بد کند شهریار مرا گفت چون کین لهراسپ شاه بخواهی به مردی ز ارجاسپ شاه همان خواهران را بیاری ز بند کنی نام ما را به گیتی بلند جهان از بدان پاک بی خو کنی بکوشی و آرایشی نو کنی همه پادشاهی و لشکر تراست همان گنج با تخت و افسر تراست کنون چون برآرد سپهر آفتاب سر شاه بیدار گردد ز خواب بگویم پدر را سخنها که گفت ندارد ز من راستیها نهفت وگر هیچ تاب اندر آرد به چهر به یزدان که بر پای دارد سپهر که بی کام او تاج بر سر نهم همه کشور ایرانیان را دهم ترا بانوی شهر ایران کنم به زور و به دل جنگ شیران کنم غمی شد ز گفتار او مادرش همه پرنیان خار شد بر برش بدانست کان تاج و تخت و کلاه نبخشد ورا نامبردار شاه بدو گفت کای رنج دیده پسر ز گیتی چه جوید دل تاجور مگر گنج و فرمان و رای و سپاه تو داری برین بر فزونی مخواه یکی تاج دارد پدر بر پسر تو داری دگر لشکر و بوم و بر چو او بگذرد تاج و تختش تراست بزرگی و شاهی و بختش تراست چه نیکوتر از نره شیر ژیان به پیش پدر بر کمر بر میان چنین گفت با مادر اسفندیار که نیکو زد این داستان هوشیار که پیش زنان راز هرگز مگوی چو گویی سخن بازیابی بکوی مکن هیچ کاری به فرمان زن که هرگز نبینی زنی رای زن پر از شرم و تشویر شد مادرش ز گفته پشیمانی آمد برش بشد پیش گشتاسپ اسفندیار همی بود به آرامش و میگسار دو روز و دو شب بادهٔ خام خورد بر ماهرویش دل آرام کرد سیم روز گشتاسپ آگاه شد که فرزند جویندهٔ گاه شد همی در دل اندیشه بفزایدش همی تاج و تخت آرزو آیدش