شاهنامه — بخش 550 از 993

به گشتاسپ آگاهی آمد ز راه نگون شد سر نامبردار شاه همی جامه را چاک زد بر برش به خاک اندر آمد سر و افسرش خروشی برآمد ز ایوان به زار جهان شد پر از نام اسفندیار به ایران ز هر سو که رفت آگهی بینداخت هرکس کلاه مهی همی گفت گشتاسپ کای پاک دین که چون تو نبیند زمان و زمین پس از روزگار منوچهر باز نیامد چو تو نیز گردنفراز بیالود تیغ و بپالود کیش مهان را همی داشت بر جای خویش بزرگان ایران گرفتند خشم ز آزرم گشتاسپ شستند چشم به آواز گفتند کای شوربخت چو اسفندیاری تو از بهر تخت به زابل فرستی به کشتن دهی تو بر گاه تاج مهی برنهی سرت را ز تاج کیان شرم باد به رفتن پی اخترت نرم باد برفتند یکسر ز ایوان او پر از خاک شد کاخ و دیوان او چو آگاه شد مادر و خواهران ز ایوان برفتند با دختران برهنه سر و پای پرگرد و خاک به تن بر همه جامه کردند چاک پشوتن همی رفت گریان به راه پس پشت تابوت و اسپ سیاه زنان از پشوتن درآویختند همی خون ز مژگان فرو ریختند که این بند تابوت را برگشای تن خسته یک بار ما را نمای پشوتن غمی شد میان زنان خروشان و گوشت از دو بازو کنان به آهنگران گفت سوهان تیز بیارید کامد کنون رستخیز سر تنگ تابوت را باز کرد به نوی یکی مویه آغاز کرد چو مادرش با خواهران روی شاه پر از مشک دیدند ریش سیاه برفتند یکسر ز بالین شاه خروشان به نزدیک اسپ سیاه بسودند پر مهر یال و برش کتایون همی ریخت خاک از برش کزو شاه را روز برگشته بود به آورد بر پشت او کشته بود کزین پس کرا برد خواهی به جنگ کرا داد خواهی به چنگ نهنگ به یالش همی اندرآویختند همی خاک بر تارکش ریختند به ابر اندر آمد خروش سپاه پشوتن بیامد به ایوان شاه خروشید و دیدش نبردش نماز بیامد به نزدیک تختش فراز به آواز گفت ای سر سرکشان ز برگشتن بختت آمد نشان ازین با تن خویش بد کرده ای دم از شهر ایران برآورده ای ز تو دور شد فره و بخردی بیابی تو بادافره ایزدی شکسته شد این نامور پشت تو کزین پس بود باد در مشت تو پسر را به خون دادی از بهر تخت که مه تخت بیناد چشمت مه بخت جهانی پر از دشمن و پر بدان نماند بع تو تاج تا جاودان بدین گیتیت در نکوهش بود به روز شمارت پژوهش بود بگفت این و رخ سوی جاماسپ کرد که ای شوم بدکیش و بدزاد مرد ز گیتی ندانی سخن جز دروغ به کژی گرفتی ز هرکس فروغ میان کیان دشمنی افگنی همی این بدان آن بدین برزنی ندانی همی جز بد آموختن گسستن ز نیکی بدی توختن یکی کشت کردی تو اندر جهان که کس ندرود آشکار و نهان بزرگی به گفتار تو کشته شد که روز بزرگان همه گشته شد تو آموختی شاه را راه کژ ایا پیر بی راه و کوتاه و کژ تو گفتی که هوش یل اسفندیار بود بر کف رستم نامدار بگفت این و گویا زبان برگشاد همه پند و اندرز او کرد یاد هم اندرز بهمن به رستم بگفت برآورد رازی که بود از نهفت چو بشنید اندرز او شهریار پشیمان شد از کار اسفندیار پشوتن بگفت آنچ بودش نهان به آواز با شهریار جهان چو پردخته گشت از بزرگان سرای برفتند به آفرید و همای به پیش پدر بر بخستند روی ز درد برادر بکندند موی به گشتاسپ گفتند کای نامدار نیندیشی از کار اسفندیار