شاهنامه — بخش 552 از 993

چنین تا برآمد برین گاه چند ببد شاهزاده به بالا بلند خردمند و بادانش و دستگاه به شاهی برافراخت فرخ کلاه بدانست جاماسپ آن نیک و بد که آن پادشاهی به بهمن رسد به گشتاسپ گفت ای پسندیده شاه ترا کرد باید به بهمن نگاه ز دانش پدر هرچ جست اندر اوی به جای آمد و گشت با آب روی به بیگانه شهری فراوان بماند کسی نامهٔ تو بروبر نخواند به بهمن یکی نامه باید نوشت بسان درختی به باغ بهشت که داری به گیتی جز او یادگار گسارندهٔ درد اسفندیار خوش آمد سخن شاه گشتاسپ را بفرمود فرخنده جاماسپ را که بنویس یک نامه نزدیک اوی یکی سوی گردنکش کینه جوی که یزدان سپاس ای جهان پهلوان که ما از تو شادیم و روشن روان نبیره که از جان گرامی تر است به دانش ز جاماسپ نامی تر است به بخت تو آموخت فرهنگ و رای سزد گر فرستی کنون باز جای یکی سوی بهمن که اندر زمان چو نامه بخوانی به زابل ممان که ما را به دیدارت آمد نیاز برآرای کار و درنگی مساز به رستم چو برخواند نامه دبیر بدان شاد شد مرد دانش پذیر ز چیزی که بودش به گنج اندرون ز خفتان وز خنجر آبگون ز برگستوان و ز تیر و کمان ز گوپال و ز خنجر هندوان ز کافور وز مشک وز عود تر هم از عنبر و گوهر و سیم و زر ز بالا و از جامهٔ نابرید پرستار وز کودکان نارسید کمرهای زرین و زرین ستام ز یاقوت با زنگ زرین دو جام همه پاک رستم به بهمن سپرد برنده به گنجور او بر شمرد تهمتن بیامد دو منزل به راه پس او را فرستاد نزدیک شاه چو گشتاسپ روی نبیره بدید شد از آب دیده رخش ناپدید بدو گفت اسفندیاری تو بس نمانی به گیتی جز او را به کس ورا یافت روشن دل و یادگیر ازان پس همی خواندش اردشیر گوی بود با زور و گیرنده دست خردمند و دانا و یزدان پرست چو بر پای بودی سرانگشت اوی ز زانو فزونتر بدی مشت اوی همی آزمودش به یک چندگاه به بزم و به رزم و به نخجیرگاه به میدان چوگان و بزم و شکار گوی بود مانند اسفندیار ازو هیچ گشتاسپ نشکیفتی به می خوردن اندرش بفریفتی همی گفت کاینم جهاندار داد غمی بودم از بهر تیمار داد بماناد تا جاودان بهمنم چو گم شد سرافراز رویین تنم سرآمد همه کار اسفندیار که جاوید بادا سر شهریار همیشه دل از رنج پرداخته زمانه به فرمان او ساخته دلش باد شادان و تاجش بلند به گردن بداندیش او را کمند یکی پیر بد نامش آزاد سرو که با احمد سهل بودی به مرو دلی پر ز دانش سری پر سخن زبان پر ز گفتارهای کهن کجا نامهٔ خسروان داشتی تن و پیکر پهلوان داشتی به سام نریمان کشیدی نژاد بسی داشتی رزم رستم به یاد بگویم کنون آنچ ازو یافتم سخن را یک اندر دگر بافتم اگر مانم اندر سپنجی سرای روان و خرد باشدم رهنمای سرآرم من این نامهٔ باستان به گیتی بمانم یکی داستان به نام جهاندار محمود شاه ابوالقاسم آن فر دیهیم و گاه خداوند ایران و نیران و هند ز فرش جهان شد چو رومی پرند به بخشش همی گنج بپراگند به دانایی از گنج نام آگند بزرگست و چون سالیان بگذرد ازو گوید آنکس که دارد خرد ز رزم و ز بزم و ز بخش و شکار ز دادش جهان شد چو خرم بهار خنک آنک بیند کلاه ورا همان بارگاه و سپاه ورا دو گوش و دو پای من آهو گرفت تهی دستی و سال نیرو گرفت