شاهنامه — بخش 559 از 993

همانا که تا هست گیتی فروز ازین تیره تر کس ندیدست روز بدو گفت زال ای زن کم خرد غم ناچریدن بدین بگذرد برآشفت رودابه سوگند خورد که هرگز نیابد تنم خواب و خورد روانم روان گو پیلتن مگر باز بیند بران انجمن ز خوردن یکی هفته تن باز داشت که با جان رستم به دل راز داشت ز ناخوردنش چشم تاریک شد تن نازکش نیز باریک شد ز هر سو که رفتی پرستنده چند همی رفت با او ز بیم گزند سر هفته را زو خرد دور شد ز بیچارگی ماتمش سور شد بیامد به بستان به هنگام خواب یکی مرده ماری بدید اندر آب بزد دست و بگرفت پیچان سرش همی خواست کز مار سازد خورش پرستنده از دست رودابه مار ربود و گرفتندش اندر کنار کشیدند از جای ناپاک دست به ایوانش بردند و جای نشست به جایی که بودیش بشناختند ببردند خوان و خورش ساختند همی خورد هرچیز تا گشت سیر فگندند پس جامهٔ نرم زیر چو باز آمدش هوش با زال گفت که گفتار تو با خرد بود جفت هرانکس که او را خور و خواب نیست غم مرگ با جشن و سورش یکیست برفت او و ما از پس او رویم به داد جهان آفرین بگرویم به درویش داد آنچ بودش نهان همی گفت با کردگار جهان که ای برتر از نام وز جایگاه روان تهمتن بشوی از گناه بدان گیتیش جای ده در بهشت برش ده ز تخمی که ایدر بکشت چو شد روزگار تهمتن به سر به پیش آورم داستانی دگر چو گشتاسپ را تیره شد روی بخت بیاورد جاماسپ را پیش تخت بدو گفت کز کار اسفندیار چنان داغ دل گشتم و سوکوار که روزی نبد زندگانیم خوش دژم بودم از اختر کینه کش پس از من کنون شاه بهمن بود همان رازدارش پشوتن بود مپیچید سرها ز فرمان اوی مگیرید دوری ز پیمان اوی یکایک بویدش نماینده راه که اویست زیبای تخت و کلاه بدو داد پس گنجها را کلید یکی باد سرد از جگر برکشید بدو گفت کار من اندر گذشت هم از تارکم آب برتر گذشت نشستم به شاهی صد و بیست سال ندیدم به گیتی کسی را همال تو اکنون همی کوش و با داد باش چو داد آوری از غم آزاد باش خردمند را شاد و نزدیک دار جهان بر بداندیش تاریک دار همه راستی کن که از راستی بپیچد سر از کژی و کاستی سپردم ترا تخت و دیهیم و گنج ازان سپ که بردم بسی گرم و رنج بفگت این و شد روزگارش به سر زمان گذشته نیامد به بر یکی دخمه کردندش از شیز و عاج برآویختند از بر گاه تاج همین بودش از رنج و ز گنج بهر بدید از پس نوش و تریاک زهر اگر بودن اینست شادی چراست شد از مرگ درویش با شاه راست بخور هرچ برزی و بد را مکوش به مرد خردمند بسپار گوش گذر کرد همراه و ما ماندیم ز کار گذشته بسی خواندیم به منزل رسید آنک پوینده بود رهی یافت آن کس که جوینده بود نگیرد ترا دست جز نیکوی گر از پیر دانا سخن بشنوی کنون رنج در کار بهمن بریم خرد پیش دانا پشوتن بریم چو بهمن به تخت نیا بر نشست کمر با میان بست و بگشاد دست سپه را درم داد و دینار داد همان کشور و مرز بسیار داد یکی انجمن ساخت از بخردان بزرگان و کار آزموه ردان چنین گفت کز کار اسفندیار ز نیک و بد گردش روزگار همه یاد دارید پیر و جوان هرانکس که هستید روشن روان که رستم گه زندگانی چه کرد همان زال افسونگر آن پیرمرد فرامرز جز کین ما در جهان نجوید همی آشکار و نهان