شاهنامه — بخش 563 از 993

هم انگه برآمد ز پرده سرای تبیره ابا بوق و هندی درای از آنجا به ایران نهادند روی به گفتار دستور آزاده خوی سپه را ز زابل به ایران کشید به نزدیک شهر دلیران کشید برآسود و بر تخت بنشست شاد جهان را همی داشت با رسم و داد به درویش بخشید چندی درم ازو چند شادان و چندی دژم جهانا چه خواهی ز پروردگان چه پروردگان داغ دل بردگان پسر بد مر او را یکی همچو شیر که ساسان همی خواندی اردشیر دگر دختری داشت نامش همای هنرمند و بادانش و نیک رای همی خواندندی ورا چهرزاد ز گیتی به دیدار او بود شاد پدر درپذیرفتش از نیکوی بران دین که خوانی همی پهلوی همای دل افروز تابنده ماه چنان بد که آبستن آمد ز شاه چو شش ماه شد پر ز تیمار شد چو بهمن چنان دید بیمار شد چو از درد شاه اندرآمد ز پای بفرمود تا پیش او شد همای بزرگان و نیک اختران را بخواند به تخت گرانمایگان بر نشاند چنین گفت کاین پاک تن چهرزاد به گیتی فراوان نبودست شاد سپردم بدو تاج و تخت بلند همان لشکر و گنج با ارجمند ولی عهد من او بود در جهان هم انکس کزو زاید اندر نهان اگر دختر آید برش گر پسر ورا باشد این تاج و تخت پدر چو ساسان شنید این سخن خیره شد ز گفتار بهمن دلش تیره شد بدو روز و دو شب بسان پلنگ ز ایران به مرزی دگر شد ز ننگ دمان سوی شهر نشاپور شد پر آزار بد از پدر دور شد زنی را ز تخم بزرگان بخواست بپرورد و با جان و دل داشت راست نژادش به گیتی کسی را نگفت همی داشت آن راستی در نهفت زن پاک تن خوب فرزند زاد ز ساسان پرمایه بهمن نژاد پدر نام ساسانش کرد آن زمان مر او را به زودی سرآمد زمان چو کودک ز خردی به مردی رسید دران خانه جز بینوایی ندید ز شاه نشاپور بستد گله که بودی به کوه و به هامون یله همی بود یکچند چوپان شاه به کوه و بیابان و آرامگاه کنون بازگردم به کار همای پس از مرگ بهمن که بگرفت جای به بیماری اندر بمرد اردشیر همی بود بی کار تاج و سریر همای آمد و تاج بر سر نهاد یکی راه و آیین دیگر نهاد سپه را همه سربسر بار داد در گنج بگشاد و دینار داد به رای و به داد از پدر برگذشت همی گیتی از دادش آباد گشت نخستین که دیهیم بر سر نهاد جهان را به داد و دهش مژده داد که این تاج و این تخت فرخنده باد دل بدسگالان ما کنده باد همه نیکویی باد کردار ما مبیناد کس رنج و تیمار ما توانگر کنیم آنک درویش بود نیازش به رنج تن خویش بود مهان جهان را که دارند گنج نداریم زان نیکویها به رنج چو هنگام زادنش آمد فراز ز شهر و ز لشکر همی داشت راز همی تخت شاهی پسند آمدش جهان داشتن سودمند آمدش نهانی پسر زاد و با کس نگفت همی داشت آن نیکویی در نهفت بیاورد آزاده تن دایه را یکی پاک پرشرم و بامایه را نهانی بدو داد فرزند را چنان شاه شاخ برومند را کسی کو ز فرزند او نام برد چنین گفت کان پاک زاده بمرد همان تاج شاهی به سر بر نهاد همی بود بر تخت پیروز و شاد ز دشمن بهر سو که بد مهتری فرستاد بر هر سوی لشکری ز چیزی که رفتی به گرد جهان نبودی بد و نیک ازو در نهان به گیتی به جز داد و نیکی نخواست جهان را سراسر همی داشت راست جهانی شده ایمن از داد او به کشور نبودی به جز یاد او بدین سان همی بود تا هشت ماه پسر گشت مانندهٔ رفته شاه