شاهنامه — بخش 572 از 993

گیاهی که سوزندهٔ کام بود به روم اندر اسکندرش نام بود بمالید بر کام او بر پزشک ببارید چندی ز مژگان سرشک بشد ناخوشی بوی و کامش بسوخت به کردار دیبا رخش برفروخت اگر چند مشکین شد آن خوب چهر دژم شد دلارای را جای مهر دل پادشا سرد گشت از عروس فرستاد بازش بر فیلقوس غمی دختر و کودک اندر نهان نگفت آن سخن با کسی در جهان چو نه ماه بگذشت بر خوب چهر یکی کودک آمد چو تابنده مهر ز بالا و اروند و بویا برش سکندر همی خواندی مادرش بفرخ همی داشت آن نام را کزو یافت از ناخوشی کام را همی گفت قیصر به هر مهتری که پیدا شد از تخم من قیصری نیاورد کس نام دارا به بر سکندر پسر بود و قیصر پدر همی ننگش آمد که گفتی به کس که دارا ز فرزند من کرد بس بر آخر یکی مادیان بد بلند که کارزاری و زیبا سمند همان شب یکی کره ای زاد خنگ برش چون بر شیر و کوتاه لنگ ز زاینده قیصر برافراخت یال که آن زادنش فرخ آمد به فال به شبگیر فرزند را خواستی همان مادیان را بیاراستی بسودی همان کره را چشم و یال که همتای اسکندر او بد به سال سپهر اندرین نیز چندی بگشت ز هرگونه ای سالیان برگذشت سکندر دل خسروانی گرفت سخن گفتن پهلوانی گرفت فزون از پسر داشتی قیصرش بیاراستی پهلوانی برش خرد یافت لختی و شد کاردان هشیوار و با سنگ و بسیاردان ولی عهد گشت از پس فیلقوس بدیدار او داشتی نعم و بوس هنرها که باشد کیان را به کار سکندر بیاموخت ز آموزگار تو گفتی نشاید مگر داد را وگر تخت شاهی و بنیاد را وزان پس که ناهید نزد پدر بیامد زنی خواست دارا دگر یکی کودک آمدش با فر و یال ز فرزند ناهید کهتر به سال همان روز داراش کردند نام که تا از پدر بیش باشد به کام چو ده سال بگذشت زین با دو سال شکست اندر آمد به سال و به مال بپژمرد داراب پور همای همی خواندندش به دیگر سرای بزرگان و فرزانگان را بخواند ز تخت بزرگی فراوان براند بگفت این که دارای داراکنون شما را به نیکی بود رهنمون همه گوش دارید و فرمان کنید ز فرمان او رامش جان کنید که این تخت شاهی نماند دراز به خوشی رود زود خوانند باز بکوشید تا مهر و داد آورید به شادی مرا نیز یاد آورید بگفت این و باد از جگر برکشید شد آن برگ گلنار چون شنبلید چو دارا به دل سوک داراب داشت به خورشید تاج مهی برفراشت یکی مرد بر تیز و برنا و تند شده با زبان و دلش تیغ کند چو بنشست برگاه گفت ای سران سرافراز گردان و کنداوران سری را نخواهم که افتد به چاه نه از چاه خوانم سوی تخت و گاه کسی کو ز فرمان من بگذرد سرش را همی تن به سر نشمرد وگر هیچ تاب اندر آرد به دل به شمشیر باشم ورا دلگسل جز از ما هرانکس که دارند گنج نخواهم کس شاددل ما به رنج نخواهم که باشد مرا رهنمای منم رهنمای و منم دلگشای ز گیتی خور و بخش و پیمان مراست بزرگی و شاهی و فرمان مراست دبیر خردمند را پیش خواند ز هر در فراوان سخنها براند یکی نامه بنوشت فرخ دبیر ز دارای داراب بن اردشیر بهر سو که بد شاه و خودکامه ای بفرمود چون خنجری نامه ای که هرکو ز رای و ز فرمان من بپیچد ببیند سرافشان من همه گوش یکسر به فرمان نهید اگر جان ستانید اگر جان دهید سر گنجهای پدر برگشاد سپه را همه خواند و روزی بداد