شاهنامه — بخش 587 از 993

بیامد فرستاده را نزد شاه به کردار آتش بپیمود راه چنین گفت با کید کاین چار چیز که کس را به گیتی نبودست نیز همی شاه خواهد که داند که چیست که نادیدنی پاک نابود نیست چو بشنید کید آن ز بیگانه جای بپردخت و بنشست با رهنمای فرستاده را پیش بنشاختند ز هر در فراوانش بنواختند ازان پس فرستاده را شاه گفت که من دختری دارم اندر نهفت که گر بیندش آفتاب بلند شود تیره از روی آن ارجمند کمندست گیسوش همرنگ قیر همی آید از دو لبش بوی شیر خم آرد ز بالای او سرو بن گلفشان شود چو سراید سخن ز دیدار و چهرش سخن بگذرد همی داستان را خرد پرورد چو خامش بود جان شرمست و بس چنو در زمانه ندیدست کس سپهبد نژادست و یزدان پرست دل شرم و پرهیز دارد به دست دگر جام دارم که پر می کنی وگر آب سر اندرو افگنی به ده سال اگر با ندیمان به هم نشیند نگردد می از جام کم همت می دهد جام هم آب سرد شگفت آنک کمی نگیرد ز خورد سوم آنک دارم یکی نو پزشک که علت بگوید چو بیند سرشک اگر باشد او سالیان پیش گاه ز دردی نپیچد جهاندار شاه چهارم نهان دارم از انجمن یکی فیلسوفست نزدیک من همه بودنیها بگوید به شاه ز گردنده خورشید و رخشنده ماه فرستادهٔ نامور بازگشت پی باره با باد انباز گشت بیامد چو پیش سکندر بگفت دل شاه گیتی چو گل بر شگفت بدو گفت اگر باشد این گفته راست بدین چار چیز او جهان را بهاست چو اینها فرستد به نزدیک من درخشان شود جان تاریک من بر و بوم او را نکوبم به پای برین نیکویی باز گردم به جای گزین کرد زان رومیان مرد چند خردمند و بادانش و بی گزند یکی نامه بنوشت پس شهریار پر از پوزش و رنگ و بوی و نگار که نه نامور ز استواران خویش ازین پرهنر نامداران خویش خردمند و بادانش و شرم و رای جهانجوی و پردانش و رهنمای فرستادم اینک به نزدیک تو نه پیچند با رای باریک تو تو این چیزها را بدیشان نمای همانا بباشد هم انجا به جای چو من نامه یابم ز پیران خویش جهاندیده و رازداران خویش که بگذشت بر چشم ما چار چیز که کس را به گیتی نبودست نیز نویسم یکی نامهٔ دلپسند که کیدست تا باشد او شاه هند خردمند نه مرد رومی برفت ز پیش سکندر سوی کید تفت چو سالار هند آن سران را بدید فراوان بپرسید و پاسخ شنید چنانچون ببایست بنواختشان یکی جای شایسته بنشاختشان دگر روز چون آسمان گشت زرد برآهیخت خورشید تیغ نبرد بیاراست آن دختر شاه را نباید خود آراستن ماه را به خانه درون تخت زرین نهاد به گرد اندر آرایش چین نهاد نشست از بر تخت خورشید چهر ز ناهید تابنده تر بر سپهر برفتند بیدار نه مرد پیر زبان چرب و گوینده و یادگیر فرستادشان شاه سوی عروس بر آواز اسکندر فیلقوس بدیدند پیران رخ دخت شاه درفشان ازو یاره و تخت و گاه فرو ماندند اندرو خیره خیر ز دیدار او سست شد پای پیر خردمند نه پیر مانده به جای زبانها پر از آفرین خدای نه جای گذر دید ازیشان یکی نه زو چشم برداشتند اندکی چو فرزانگان دیرتر ماندند کس آمد بر شاهشان خواندند چنین گفت با رومیان شهریار که چندین چرا بودتان روزگار همو آدمی بودکان چهره داشت به خوبی ز هر اختری بهره داشت بدو گفت رومی که ای شهریار در ایوان چنو کس نبیند نگار