شاهنامه — بخش 617 از 993

به مادر یکی نامه فرمود و گفت که آگاهی مرگ نتوان نهفت ز گیتی مرا بهره این بد که بود زمان چون نکاهد نشاید فزود تو از مرگ من هیچ غمگین مشو که اندر جهان این سخن نیست نو هرانکس که زاید ببایدش مرد اگر شهریارست گر مرد خرد بگویم کنون با بزرگان روم که چون بازگردند زین مرز و بوم نجویند جز رای و فرمان تو کسی برنگردد ز پیمان تو هرانکس که بودند ز ایرانیان کزیشان بدی رومیان را زیان سپردم به هر مهتری کشوری که گردد بر آن پادشاهی سری همانا نیازش نیاید به روم برآساید آن کشور و مرز و بوم مرا مرده در خاک مصر آگنید ز گفتار من هیچ مپراگنید به سالی ز دینار من صدهزار ببخشید بر مردم خیش کار گر آید یکی روشنک را پسر بود بی گمان زنده نام پدر نباید که باشد جزو شاه روم که او تازه گرداند آن مرز و بوم وگر دختر آید به هنگام بوس به پیوند با تخمهٔ فیلقوس تو فرزند خوانش نه داماد من بدو تازه کن در جهان یاد من دگر دختر کید را بی گزند فرستید نزد پدر ارجمند ابا یاره و برده و نیک خواه عمار بسیچید بااو به راه همان افسر و گوهر و سیم و زر که آورده بود او ز پیش پدر به رفتن چنو گشت همداستان فرستید با او به هندوستان من ایدر همه کار کردم به برگ به بیچارگی دل نهادم به مرگ نخست آنک تابوت زرین کنند کفن بر تنم عنبر آگین کنند ز زربفت چینی سزاوار من کسی کو بپیچد ز تیمار من در و بند تابوت ما را به قیر بگیرند و کافور و مشک و عبیر نخست آگنند اندرو انگبین زبر انگبین زیر دیبای چین ازان پس تن من نهند اندران سرآمد سخن چون برآمد روان تو پند من ای مادر پرخرد نگه دار تا روز من بگذرد ز چیزی که آوردم از هند و چین ز توران و ایران و مکران زمین بدار و ببخش آنچ افزون بود وز اندازهٔ خویش بیرون بود به تو حاجت آنستم ای مهربان که بیدار باشی و روشن روان نداری تن خویش را رنجه بس که اندر جهان نیست جاوید کس روانم روان ترا بی گمان ببیند چو تنگ اندر آید زمان شکیبایی از مهر نامی تر است سبکسر بود هرک او کهتر است ترا مهر بد بر تنم سال و ماه کنون جان پاکم ز یزدان بخواه بدین خواستن باش فریادرس که فریادرس باشدم دست رس نگر تا که بینی به گرد جهان که او نیست از مرگ خسته روان چو نامه به مهر اندر آورد و بند بفرمود تا بر ستور نوند ز بابل به روم آورند آگهی که تیره شد آن فر شاهنشهی چو آگاه شد لشکر از درد شاه جهان گشت بر نامداران سپاه به تخت بزرگی نهادند روی جهان شد سراسر پر از گفت وگوی سکندر چو از لشکر آگاه شد بدانست کش روز کوتاه شد بفرمود تا تخت بیرون برند از ایوان شاهی به هامون برند ز بیماری او غمی شد سپاه که بی رنگ دیدند رخسار شاه همه دشت یکسر خروشان شدند چو بر آتش تیز جوشان شدند همی گفت هرکس که بد روزگار که از رومیان کم شود شهریار فرازآمد آن گردش بخت شوم که ویران شود زین سپس مرز روم همه دشمنان کام دل یافتند رسیدند جایی که بشتافتند بمابر کنون تلخ گردد جهان خروشان شویم آشکار و نهان چنین گفت قیصر به آوای نرم که ترسنده باشید با رای و شرم ز اندرز من سربسر مگذرید چو خواهید کز جان و تن برخورید پس از من شما را همینست کار نه با من همی بد کند روزگار