شاهنامه — بخش 625 از 993

وزان پس شود شهریاری بلند جهاندار و نیک اختر و سودمند دل نامور مهتر نیک بخت ز گفتار ایشان غمی گشت سخت چو شد روی کشور به کردار قیر کنیزک بیامد بر اردشیر چو دریا برآشفت مرد جوان که یک روز نشکیبی از اردوان کنیزک بگفت آنچ روشن روان همی گفت با نامدار اردوان سخن چون ز گلنار زان سان شنید شکیبایی و خامشی برگزید دل مرد برنا شد از ماه تیر ازان پس همی جست راه گریز بدو گفت گر من به ایران شوم ز ری سوی شهر دلیران شوم تو با من سگالی که آیی به رام گر ایدر بباشی به نزدیک شاه اگر با من آیی توانگر شوی همان بر سر کشور افسر شوی چنین داد پاسخ که من بنده ام نباشم جدا از تو تا زنده ام همی گفت با لب پر از باد سرد فرو ریخت از دیدگان آب زرد چنین گفت با ماه روی اردشیر که فردا بباید شدن ناگزیر کنیزک بیامد به ایوان خویش به کف برنهاده تن و جان خویش چو شد روی گیتی ز خورشید زرد به خم اندر آمد شب لاژورد کنیزک در گنجها باز کرد ز هر گوهری جستن آغاز کرد ز یاقوت وز گوهر شاهوار ز دینار چندانک بودش به کار بیامد به جایی که بودش نشست بدان خانه بنهاد گوهر ز دست همی بود تا شب برآمد ز کوه بخفت اردوان جای شد بی گروه از ایوان بیامد به کردار تیر بیاورد گوهر بر اردشیر جهانجوی را دید جامی به دست نگهبان اسپان همه خفته مست کجا مستشان کرده بود اردشیر که وی خواست رفتن همی ناگزیر دو اسپ گرانمایه کرده گزین بر آخر چنان بود در زیر زین جهانجوی چون روی گلنار دید همان گوهر و سرخ دینار دید هم اندر زمان پیش بنهاد جام بزد بر سر تازی اسپان لگام بپوشید خفتان و خود بر نشست یکی تیغ زهر آب داده به دست همان ماه رخ بر دگر بارگی نشستند و رفتند یکبارگی از ایوان سوی پارس بنهاد روی همی رفت شادان دل و راه جوی چنان بد که بی ماه روی اردوان نبودی شب و روز روشن روان ز دیبا نبرداشتی دوش و یال مگر چهر گلنار دیدی به فال چو آمدش هنگام برخاستن به دیبا سر گاهش آراستن کنیزک نیامد به بالین اوی برآشفت و پیچان شد از کین اوی بدربر سپاه ایستاده به پای بیاراسته تخت و تاج و سرای ز درگاه برخاست سالار بار بیامد بر نامور شهریار بدو گفت گردنکشان بر درند هر آنکس کجا مهتر کشورند پرستندگان را چنین گفت شاه که گلنار چون راه و آیین نگاه ندارد نیاید به بالین من که داند بدین داستان دین من بیامد هم انگاه مهتر دبیر که رفتست بیگاه دوش اردشیر وز آخر ببردست خنگ و سیاه که بد بارهٔ نامبردار شاه هم انگاه شد شاه را دلپذیر که گنجور او رفت با اردشیر دل مرد جنگی برآمد ز جای برآشفت و زود اندر آمد به پای سواران جنگی فراوان ببرد تو گفتی همی باره آتش سپرد بره بر یکی نامور دید جای بسی اندرو مردم و چارپای بپرسید زیشان که شبگیر هور شنیدی شما بانگ نعل ستور یکی گفت زیشان که اندر گذشت دو تن بر دو باره درآمد به دشت همی برگذشتند پویان به راه یکی بارهٔ خنگ و دیگر سیاه به دم سواران یکی غرم پاک چو اسپی همی بر پراگند خاک به دستور گفت آن زمان اردوان که این غرم باری چرا شد دوان چنین داد پاسخ که آن فر اوست به شاهی و نیک اختری پر اوست گر این غرم دریابد او را متاز که این کار گردد بمابر دراز