شاهنامه — بخش 634 از 993

چو برداشت زانجا جهاندار شاه جوانان برفتند با او به راه همی رفت روشن دل و یادگیر سرافراز تا خورهٔ اردشیر چو بر شاه بر شد سپاه انجمن بزرگان فرزانه و رای زن برآسود یک چند و روزی به داد بیامد سوی مهرک نوش زاد چو مهرک بیارست رفتن به جنگ جهان کرد بر خویشتن تار و تنگ به جهرم چو نزدیک شد پادشا نهان گشت زو مهرک بی وفا دل پادشا پر ز پیکار شد همی بود تا او گرفتار شد به شمشیر هندی بزد گردنش به آتش در انداخت بی سر تنش هرانکس کزان تخمه آمد به مشت به خنجر هم اندر زمانش بکشت مگر دختری کان نهان گشت زوی همه شهر ازو گشت پر جست و جوی وزان جایگه شد سوی جنگ کرم سپاهش همی کرد آهنگ کرم بیاورد لشکر ده و دو هزار جهاندیده و کارکرده سوار پراگنده لشکر چو شد همگروه بیاوردشان تا میان دو کوه یکی مرد بد نام او شهرگیر خردمند سالار شاه اردشیر چنین گفت پس شاه با پهلوان که ایدر همی باش روشن روان شب و روز کرده طلایه به پای سواران با دانش و رهنمای همان دیده بان دار و هم پاسبان نگهبان لشکر به روز و شبان من اکنون بسازم یکی کیمیا چو اسفندیار آنک بودم نیا اگر دیده بان دود بیند به روز شب آتش چو خورشید گیتی فروز بدانید کامد به سر کار کرم گذشت اختر و روز بازار کرم گزین کرد زان مهتران هفت مرد دلیران و شیران روز نبرد هرآنکس که بودی هم آواز اوی نگفتی به باد هوا راز اوی بسی گوهر از گنج بگزید نیز ز دیبا و دینار و هرگونه چیز به چشم خرد چیز ناچیز کرد دو صندوق پر سرب و ارزیز کرد یکی دیگ رویین به بار اندرون که استاد بود او به کار اندرون چو از بردنی جامه ها کرد راست ز سالار آخر خری ده بخواست چو خربندگان جامه های گلیم بپوشید و بارش همه زر و سیم همی شد خلیده دل و راه جوی ز لشگر سوی دژ نهادند روی همان روستایی دو مرد جوان که بودند روزی ورا میزبان از آن انجمن برد با خویشتن که هم دوست بودند و هم رای زن همی رفت همراه آن کاروان به رسم یکی مرد بازارگان چو از راه نزدیکی دژ رسید دژ و باره و شهر از دور دید پرستندهٔ کرم بد شست مرد نپرداختندی کس از کارکرد نگه کرد یک تن به آواز گفت که صندوق را چیست اندر نهفت چنین داد پاسخ بدو شهریار که هرگونه ای چیز دارم به بار ز پیرایه و جامه و سیم و زر ز دینار و دیبا و در و گهر به بازارگانی خراسانیم به رنج اندرون بی تن آسانیم بسی خواسته کردم از بخت کرم کنون آمدم شاد تا تخت کرم اگر بر پرستش فزایم رواست که از بخت او کار من گشت راست پرستنده کرم بگشاد راز هم انگه در دژ گشادند باز چو آن بار او راند اندر حصار بیاراست کار از در نامدار سر بار بگشاد زود اردشیر ببخشید چیزی که بد زو گزیر یکی سفره پیش پرستندگان بگسترد و برخاست چون بندگان ز صندوق بگشاد و بند و کلید برآورد و برداشت جام نبید هرانکس که زی کرم بردی خورش ز شیر و برنج آنچ بد پرورش بپیچید گردن ز جام نبید که نوبت بدش جای مستی ندید چو بشنید بر پای جست اردشیر که با من فراوان برنجست و شیر به دستوری سرپرستان سه روز مر او را بخوردن منم دلفروز مگر من شوم در جهان شهره ای مرا باشد از اخترش بهره ای شما می گسارید با من سه روز چهارم چو خورشید گیتی فروز