شاهنامه — بخش 644 از 993

فراوان سخن در نهان داشتی به هر جای کارآگهان داشتی چو بی مایه گشتی یکی مایه دار ازان آگهی یافتی شهریار چو بایست برساختی کار اوی نماندی چنان تیره بازار اوی زمین برومند و جای نشست پرستیدن مردم زیردست بیاراستی چون ببایست کار نگشتی نهانش به کس آشکار تهی دست را مایه دادی بسی بدو شاد کردی دل هرکسی همان کودکان را به فرهنگیان سپردی چو بودی ورا هنگ آن به هر برزنی در دبستان بدی همان جای آتش پرستان بدی نماندی که بودی کسی را نیاز نگه داشتی سختی خویش راز به میدان شدی بامداد پگاه برفتی کسی کو بدی دادخواه نچستی بداد اندر آزرم کس چه کهتر چه فرزند فریادرس چه کهتر چه مهتر به نزدیک اوی نجستی همی رای تاریک اوی ز دادش جهان یکسر آباد کرد دل زیردستان به خود شاد کرد جهاندار چون گشت با داد جفت زمانه پی او نیارد نهفت فرستاده بودی به گرد جهان خردمند و بیدار کارآگهان به جایی که بودی زمینی خراب وگر تنگ بودی به رود اندر آب خراج اندر آن بوم برداشتی زمین کسان خوار نگذاشتی گر ایدونک دهقان بدی تنگ دست سوی نیستی گشته کارش ز هست بدادی ز گنج آلت و چارپای نماندی که پایش برفتی ز جای ز دانا سخن بشنو ای شهریار جهان را برین گونه آباد دار چو خواهی که آزاد باشی ز رنج بی آزار و بی رنج آگنده گنج بی آزاری زیردستان گزین بیابی ز هرکس به داد آفرین چو از روم وز چین وز ترک و هند جهان شد مر او را چو رومی پرند ز هر مرز پیوسته شد باژ و ساو کسی را نبد با جهاندار تاو همه مهتران را ز ایران بخواند سزاوار بر تخت شاهی نشاند ازان پس شهنشاه بر پای خاست به خوبی بیاراست گفتار راست چنین گفت کای نامداران شهر ز رای و خرد هرک دارید بهر بدانید کاین تیرگردان سپهر ننازد به داد و نیازد به مهر یکی را چو خواهد برآرد بلند هم آخر سپارد به خاک نژند نماند به جز نام زو در جهان همه رنج با او شود در نهان به گیتی ممانید جز نام نیک هرانکس که خواهد سرانجام نیک ترا روزگار اورمزد آن بود که خشنودی پاک یزدان بود به یزدان گرای و به یزدان گشای که دارنده اویست و نیکی فزای ز هر بد به دادار گیهان پناه که او راست بر نیک و بد دستگاه کند بر تو آسان همه کار سخت ز رای دلفروز و پیروز بخت نخستین ز کار من اندازه گیر گذشته بد و نیک من تازه گیر که کردم به دادار گیهان پناه مرا داد بر نیک و بد دستگاه زمین هفت کشور به شاهی مراست چنان کز خداوندی او سزاست همی باژ خواهم ز روم و ز هند جهان شد مرا همچو رومی پرند سپاسم ز یزدان که او داد زور بلند اختر و بخش کیوان و هور ستایش که داند سزاوار اوی نیایش بر آیین و کردار اوی مگر کو دهد بازمان زندگی بماند بزرگی و تابندگی کنون هرچ خواهیم کردن ز داد بکوشیم وز داد باشیم شاد ز ده یک مرا چند بر شهرهاست که دهقان و موبد بران بر گواست چو باید شما را ببخشم همه همان ده یک و بوم و باژ و رمه مگر آنک آید شما را فزون بیارد سوی گنج ما رهنمون ز ده یک که من بستدم پیش ازین ز باژ آنچ کم بود گر بیش ازین همی از پی سود بردم به کار به در داشتن لشکر بی شمار بزرگی شما جستم و ایمنی نهان کردن کیش آهرمنی شما دست یکسر به یزدان زنید بکوشید و پیمان او مشکنید