شاهنامه — بخش 646 از 993

دل زیردستان ما شاد باد هم از داد ماگیتی آباد باد چو بر تخت بنشست شاه اردشیر بشد پیش گاهش یکی مرد پیر کجا نام آن پیر خراد بود زبان و روانش پر از داد بود چنین داد پاسخ که ای شهریار انوشه بدی تا بود روزگار همیشه بوی شاد و پیروزبخت به تو شادمان کشور و تاج و تخت به جایی رسیدی که مرغ و دده زنند از پس و پیش تختت رده بزرگ جهان از کران تا کران سرافراز بر تاجور مهتران که داند صفت کردن از داد تو که داد و بزرگیست بنیاد تو همان آفرین در فزایش کنیم خدای جهان را نیایش کنیم که ما زنده اندر زمان توایم به هر کار نیکی گمان توایم خریدار دیدار چهر ترا همان خوب گفتار و مهر ترا تو ایمن بوی کز تو ما ایمنیم مبادا که پیمان تو بشکنیم تو بستی ره بدسگالان ما ز هند و ز چین و همالان ما پراگنده شد غارت و جنگ و موش نیاید همی جوش دشمن به گوش بماناد این شاه تا جاودان همیشه سر و کار با موبدان نه کس چون تو دارد ز شاهان خرد نه اندیشه از رای تو بگذرد پیی برفگندی به ایران ز داد که فرزند ما باشد از داد شاد به جایی رسیدی هم اندر سخن که نو شد ز رای تو مرد کهن خردها فزون شد ز گفتار تو جهان گشت روشن به دیدار تو بدین انجمن هرک دارد نژاد به تو شادمانند وز داد شاد توی خلعت ایزدی بخت را کلاه و کمر بستن و تخت را بماناد این شاه با مهر و داد ندارد جهان چون تو خسرو به یاد جهان یکسر از رای وز فر تست خنک آنک در سایهٔ پر تست همیشه سر تخت جای تو باد جهان زیر فرمان و رای تو باد الا ای خریدار مغز سخن دلت برگسل زین سرای کهن کجا چون من و چون تو بسیار دید نخواهد همی با کسی آرمید اگر شهریاری و گر پیشکار تو ناپایداری و او پایدار چه با رنج باشی چه با تاج و تخت ببایدت بستن به فرجام رخت اگر ز آهنی چرخ بگدازدت چو گشتی کهن نیز ننوازدت چو سرو دلارای گردد به خم خروشان شود نرگسان دژم همان چهرهٔ ارغوان زعفران سبک مردم شاد گردد گران اگر شهریاری و گر زیردست بجز خاک تیره نیابی نشست کجا آن بزرگان با تاج و تخت کجا آن سواران پیروزبخت کجا آن خردمند کندآوران کجا آن سرافراز و جنگی سران کجا آن گزیده نیاکان ما کجا آن دلیران و پاکان ما همه خاک دارند بالین و خشت خنک آنک جز تخم نیکی نکشت نشان بس بود شهریار اردشیر چو از من سخن بشنوی یادگیر چو سال اندر آمد به هفتاد و هشت جهاندار بیدار بیمار گشت بفرمود تا رفت شاپور پیش ورا پندها داد ز اندازه بیش بدانست کامد به نزدیک مرگ همی زرد خواهد شدن سبز برگ بدو گفت کاین عهد من یاددار همه گفت بدگوی را باددار سخنهای من چون شنودی بورز مگر بازدانی ز ناارز ارز جهان راست کردم به شمشیر داد نگه داشتم ارج مرد نژاد چو کار جهان مر مرا گشت راست فزون شد زمین زندگانی بکاست ازان پس که بسیار بردیم رنج به رنج اندرون گرد کردیم گنج شما را همان رنج پیشست و ناز زمانی نشیب و زمانی فراز چنین است کردار گردان سپهر گهی درد پیش آردت گاه مهر گهی بخت گردد چو اسپی شموس به نعم اندرون زفتی آردت و بوس زمانی یکی باره ای ساخته ز فرهختگی سر برافراخته بدان ای پسر کاین سرای فریب ندارد ترا شادمان بی نهیب