شاهنامه — بخش 669 از 993

چنین همچو شد شاه بیدادگر جهان زو شود زود زیر و زبر بدوبر پس از مرگ نفرین بود همان نام او شاه بی دین بود بدین دار چشم و بدان دار گوش که اویست دارنده جان و هوش هران پادشا کو جزین راه جست ز نیکیش باید دل و دست شست ز کشورش بپراگند زیردست همان از درش مرد خسروپرست نبینی که دانا چه گوید همی دلت را ز کژی بشوید همی که هر شاه کو را ستایش بود همه کارش اندر فزایش بود نکوهیده باشد جفا پیشه مرد به گرد در آزداران مگرد بدان ای برادر که از شهریار بجوید خردمند هرگونه کار یکی آنک پیروزگر باشد اوی ز دشمن نتابد گه جنگ روی دگر آنک لشکر بدارد به داد بداند فزونی مرد نژاد کسی کز در پادشاهی بود نخواهد که مهتر سپاهی بود چهارم که با زیردستان خویش همان باگهر در پرستان خویش ندارد در گنج را بسته سخت همی بارد از شاخ بار درخت بباید در پادشاهی سپاه سپاهی در گنج دارد نگاه اگر گنجت آباد داری به داد تو از گنج شاد و سپاه از تو شاد سلیحت در آرایش خویش دار سزد کت شب تیره آید به کار بس ایمن مشو بر نگهدار خویش چو ایمن شدی راست کن کار خویش سرانجام مرگ آیدت بی گمان اگر تیره ای گر چراغ جهان برادر چو بشنید چندی گریست چو اندرز بنوشت سالی بزیست برفت و بماند این سخن یادگار تو اندر جهان تخم زفتی مکار که هم یک زمان روز تو بگذرد چنین برده رنج تو دشمن خورد چو آدینه هر مزد بهمن بود برین کار فرخ نشیمن بود می لعل پیش آور ای هاشمی ز خمی که هرگز نگیرد کمی چو شست و سه شد سال شد گوش کر ز بیشی چرا جویم آیین و فر کنون داستانهای شاه اردشیر بگویم ز گفتار من یادگیر چو بنشست بر گاه شاه اردشیر بیاراست آن تخت شاپور پیر کمر بست و ایرانیان را بخواند بر پایهٔ تخت زرین نشاند چنین گفت کز دور چرخ بلند نخواهم که باشد کسی را گزند جهان گر شود رام با کام من ببینند تیزی و آرام من ور ایدونک با ما نسازد جهان بسازیم ما با جهان جهان برادر جهان ویژه ما را سپرد ازیرا که فرزند او بود خرد فرستم روان ورا آفرین که از بدسگالان بشست او زمین چو شاپور شاپور گردد بلند شود نزد او گاه و تاج ارجمند سپارم بدو گاه و تاج و سپاه که پیمان چنین کرد شاپور شاه من این تخت را پایکار وی ام همان از پدر یادگار وی ام شما یکسره داد یاد آورید بکوشید و آیین و داد آورید چنان دان که خوردیم و بر ما گذشت چو مردی همه رنج ما باد گشت چو ده سال گیتی همی داشت راست بخورد و ببخشید چیزی که خواست نجست از کسی باژ و ساو و خراج همی رایگان داشت آن گاه و تاج مر او را نکوکار زان خواندند که هرکس تن آسان ازو ماندند چو شاپور گشت از در تاج و گاه مر او را سپرد آن خجسته کلاه نگشت آن دلاور ز پیمان خویش به مردی نگه داشت سامان خویش چو شاپور بنشست بر جای عم از ایران بسی شاد و بهری دژم چنین گفت کای نامور بخردان جهاندیده و رای زن موبدان بدانید کان کس که گوید دروغ نگیرد ازین پس بر ما فروغ دروغ از بر ما نباشد ز رای که از رای باشد بزرگی به جای همان مر تن سفله را دوستدار نیابی به باغ اندرون چون نگار سری را کجا مغز باشد بسی گواژه نباید زدن بر کسی زبان را نگهدار باید بدن نباید روان را به زهر آژدن