شاهنامه — بخش 677 از 993

بدو خانه زندان کن و بازگرد نزیبد برو گاه و ننگ و نبرد به ایوان همی بود خسته جگر ندید اندران سال روی پدر مگر مهر و نوروز و جشن سده که او پیش رفتی میان رده چنان بد که طینوش رومی ز راه فرستاده آمد به نزدیک شاه ابا بدره و برده و باژ روم فرستاد قیصر به آباد بوم چو آمد شهنشاه بنواختش سزاوار او جایگه ساختش فرستاد بهرام زی او پیام که ای مرد بیدار گسترده کام ز کهتر به چیزی بیازرد شاه ازو دور گشتم چنین بی گناه تو خواهش کنی گر ترا بخشدم مگر بخت پژمرده بدرخشدم سوی دایگانم فرستد مگر که منذر مرا به ز مام و پدر چو طینوش بشنید پیغام اوی برآورد ازان آرزو کام اوی دل آزار بهرام زان شاد گشت وزان بند بی مایه آزاد گشت به درویش بخشید بسیار چیز وزان جایگه رفتن آراست نیز همه زیردستان خود را بخواند شب تیره چون باد لشکر براند به یاران همی گفت یزدان سپاس که رفتیم و ایمن شدیم از هراس چو آمد به نزدیک شهر یمن پذیره شدش کودک و مرد و زن برفتند نعمان و منذر ز جای همان نیزه داران پاکیزه رای چو منذر ببهرام نزدیک شد ز گرد سپه روز تاریک شد پیاده شدند آن دو آزادمرد همی گفت بهرام تیمار و درد ز گفتار او چند منذر گریست بپرسید گفت اختر شاه چیست بدو گفت بهرام کو خود مباد که گیرد ز شوم اخترش نیز یاد که هر کو نیاید به راه خرد ز کردار ترسم که کیفر برد فرود آوریدش هم انجا که بود بران نیکوی نیکویها فزود بجز بزم و میدان نبودیش کار وگر بخشش و کوشش کارزار وزان پس غم و شادی یزدگرد چنان گشت بر پور چون باد ارد برین نیز چندی زمان برگذشت به ایران پدر پور فرخ به دشت ز شاهی پراندیشه شد یزدگرد ز هر کشوری موبدان کرد گرد به اخترشناسان بفرمود شاه که تا کردهر یک به اختر نگاه که تا کی بود در جهان مرگ اوی کجا تیره گردد سر و ترگ اوی چه باشد کجا باشد آن روزگار که پژمرده گردد گل شهریار ستاره شمر گفت کاین خود مباد که شاه جهان گیرد از مرگ یاد چو بخت شهنشاه بدرو شود از ایدر سوی چشمهٔ سو شود فراز آورد لشکر و بوق و کوس به شادی نظاره شود سوی طوس بر آن جایگه بر بود هوش اوی چو این راز بگذشت بر گوش اوی ازین دانش ار یادگیری به دست که این راز در پردهٔ ایزدست چو بشنید زو شاه سوگند خورد به خراد برزین و خورشید زرد که من چشمهٔ سو نبینم به چشم نه هنگام شادی نه هنگام خشم برین نیز برگشت گردون سه ماه زمانه به جوش آمد از خون شاه چو بیدادگر شد شبان با رمه بدو بازگردد بدیها همه ز بینیش بگشاد یک روز خون پزشک آمد از هر سوی رهنمون به دارو چو یک هفته بستی پزشک دگر هفته خون آمدی چون سرشک بدو گفت موبد که ای شهریار بگشتی تو از راه پروردگار تو گفتی که بگریزم از چنگ مرگ چو باد خزان آمد از شاخ برگ ترا چاره اینست کز راه شهد سوی چشمهٔ سو گرایی به مهد نیایش کنی پیش یزدان پاک بگردی به زاری بران گرم خاک بگویی که من بندهٔ ناتوان زده دام سوگند پیش روان کنون آمدم تا زمانم کجاست به پیش تو این داور داد و راست چو بشنید شاه آن پسند آمدش همان درد را سودمند آمدش بیاورد سیصد عماری و مهد گذر کرد بر سوی دریای شهر شب و روز بودی به مهد اندرون ز بینیش گه گه همی رفت خون