شاهنامه — بخش 693 از 993

بدان موبد پیش نفرین مکن نه بر آرزو راند او این سخن اگر یار خواهی ز درگاه شاه فرستمت چندانک خواهی بخواه چو بشنید پیر این سخن شاد شد از اندوه دیرینه آزاد شد هم انگه سوی خانه شد مرد پیر بیاورد مردم سوی آبگیر زمین را به آباد کردن گرفت همه مرزها را سپردن گرفت ز همسایگان گاو و خر خواستند همه دشت یکسر بیاراستند خود و مرزداران بکوشید سخت بکشتند هرجای چندی درخت چو یک برزن نیک آباد شد دل هرک دید اندران شاد شد ازان جای هرکس که بگریختی به مژگان همی خون فرو ریختی چو آگاهی آمد ز آباد جای هم از رنج این پیر سر کدخدای یکایک سوی ده نهادند روی به هر برزن آباد کردند جوی همان مرغ و گاو و خر و گوسفند یکایک برافزود بر کشتمند درختی به هر جای هرکس بکشت شد آن جای ویران چو خرم بهشت به سالی سه دیگر بیاراست ده برآمد ز ورزش همه کام مه چو آمد به هنگام خرم بهار سوی دشت نخچیر شد شهریار ابا موبدش نام او روزبه چو هر دو رسیدند نزدیک ده نگه کرد فرخنده بهرام گور جهان دید پرکشتمند و ستور برآورده زو کاخهای بلند همه راغ و هامون پر از گوسفند همه راغ آب و همه دشت جوی همه ده پر از مردم خوب روی پراگنده بر کوه و دشتش بره بهشتی شده بوم او یکسره به موبد چنین گفت کای روزبه چه کردی که ویران بد این خوب ده پراگنده زو مردم و چارپای چه دادی که آباد کردند جای بدو گفت موبد که از یک سخن به پای آمد این شارستان کهن همان از یک اندیشه آباد شد دل شاه ایران ازین شاد شد مرا شاه فرمود کاین سبز جای به دینار گنج اندر آورد به پای بترسیدم از کردگار جهان نکوهیدن از کهتران و مهان بدیدم چو یک دل دو اندیشه کرد ز هر دو برآورد ناگاه کرد همان چون به یک شهر دو کدخدای بود بوم ایشان نماند به جای برفتم بگفتم به پیران ده که ای مهتران بر شما نیست مه زنان کدخدایند و کودک همان پرستار و مزدورتان این زمان چو مهتر شدند آنک بودند که به خاک اندر آمد سر مرد مه به گفتار ویران شد این پاک جای نکوهش ز من دور و ترس از خدای ازان پس بریشان ببخشود شاه برفتم نمودم دگرگونه راه یکی با خرد پیر کردم به پای سخن گوی و بادانش و رهنمای بکوشید و ویرانی آباد کرد دل زیردستان بدان شاد کرد چو مهتر یکی گشت شد رای راست بیفزود خوبی و کژی بکاست نهانی بدیشان نمودم بدی وزان پس گشادم در ایزدی سخن بهتر از گوهر نامدار چو بر جایگه بر برندش به کار خرد شاه باید زبان پهلوان چو خواهی که بی رنج ماند روان دل شاه تا جاودان شاد باد ز کژی و ویرانی آباد باد چو بشنید شاه این سخن گفت زه سزاوار تاجی تو این روزبه ببخشید یک بدره دینار زرد بران پرهنر مرد بیننده مرد ورا خلعت خسروی ساختند سرش را به ابر اندر افراختند دگر هفته با موبدان و ردان به نخچیر شد شهریار جهان چنان بد که ماهی به نخچیرگاه همی بود میخواره و با سپاه ز نخچیر کوه و ز نخچیر دشت گرفتن ز اندازه اندر گذشت سوی شهر شد شاددل با سپاه شب آمد به ره گشت گیتی سیاه برزگان لشکر همی راندند سخنهای شاهنشهان خواندند یکی آتشی دید رخشان ز دور بران سان که بهمن کند شاه سور شهنشاه بر روشنی بنگرید به یک سو دهی خرم آمد پدید