شاهنامه — بخش 711 از 993

همان نیز هر ماهیانی دوبار درم شست گنجی بروبر شمار به چیز تو شاگرد مهمان کند دل مرد آزاده خندان کند به موبد چنین گفت زان پس که شاه چو کار جهان را ندارد نگاه چه داند که مردم کدامست به چگونه شناسد کهان را ز مه همی بود یک چند با مهتران می روشن و جام و رامشگران بهار آمد و شد جهان چون بهشت به خاک سیه بر فلک لاله کشت همه بومها پر ز نخجیر گشت بجوی آبها چون می و شیر گشت گرازیدن گور و آهو به شخ کشیدند بر سبزه هر جای نخ همه جویباران پر از مشک دم بسان گل نارون می به خم بگفتند با شاه بهرام گور که شد دیر هنگام نخچیر گور چنین داد پاسخ که مردی هزار گزین کرد باید ز لشکر سوار سوی تور شد شاه نخچیرجوی جهان گشت یکسر پر از گفت وگوی ز گور و ز غرم و ز آهو جهان بپرداختند آن دلاور مهان سه دیگر چو بفروخت خورشید تاج زمین زرد شد کوه و دریا چو عاج به نخچیر شد شهریار دلیر یکی اژدها دید چون نره شیر به بالای او موی زیر سرش دو پستان بسان زنان از برش کمان را به زه کرد و تیر خدنگ بزد بر بر اژدها بی درنگ دگر تیز زد بر میان سرش فروریخت چون آب خون از برش فرود آمد و خنجری برکشید سراسر بر اژدها بردرید یکی مرد برنا فروبرده بود به خون و به زهر اندر افسرده بود بران مرد بسیار بگریست زار وزان زهر شد چشم بهرام تار وزانجا بیامد به پرده سرای می آورد و خوبان بربط سرای چو سی روز بگذشت ز اردیبهشت شد از میوه پالیزها چون بهشت چنان ساخت کاید به تور اندرون پرستنده با او یکی رهنمون به شبگیر هرمزد خرداد ماه ازان دشت سوی دهی رفت شاه ببیند که اندر جهان داد هست بجوید دل مرد یزدان پرست همی راند شبدیز را نرم نرم برین گونه تا روز برگشت گرم همی راند حیران و پیچان به راه به خواب و به آب آرزومند شاه چنین تا به آباد جایی رسید به هامون به نزد سرایی رسید زنی دید بر کتف او بر سبوی ز بهرام خسرو بپوشید روی بدو گفت بهرام کایدر سپنج دهید ار نه باید گذشتن به رنج چنین گفت زن کای نبرده سوار تو این خانه چون خانهٔ خویش دار چو پاسخ شنید اسپ در خانه راند زن میزبان شوی را پیش خواند بدو گفت کاه آر و اسپش بمال چو گاه جو آید بکن در جوال خود آمد به جایی که بودش نهفت ز پیش اندرون رفت و خانه برفت حصیری بگسترد و بالش نهاد به بهرام بر آفرین کرد یاد سوی خانهٔ آب شد آب برد همی در نهان شوی را برشمرد که این پیر و ابله بماند به جای هرانگه که بیند کس اندر سرای نباشد چنین کار کار زنان منم لشکری دار دندان کنان بشد شاه بهرام و رخ را بشست کزان اژدها بود ناتن درست بیامد نشست از بر آن حصیر بدر خانه بر پای بد مرد پیر بیاورد خوانی و بنهاد راست برو تره و سرکه و نان و ماست بخورد اندکی نان و نالان بخفت به دستار چینی رخ اندر نهفت چو از خواب بیدار شد زن بشوی همی گفت کای زشت ناشسته روی بره کشت باید ترا کاین سوار بزرگست و از تخمهٔ شهریار که فر کیان دارد و نور ماه نماند همی جز به بهرامشاه چنین گفت با زن گرانمایه شوی که چندین چرا بایدت گفت وگوی نداری نمکسود و هیزم نه نان چه سازی تو برگ چنین میهمان بره کشتی و خورد و رفت این سوار تو شو خر به انبوهی اندر گذار زمستان و سرما و باد دمان به پیش آیدت یک زمان بی گمان