شاهنامه — بخش 712 از 993

همی گفت انباز و نشنید زن که هم نیک پی بود و هم رای زن به ره کشته شد هم به فرجام کار به گفتار آن زن ز بهر سوار چو شد کشته دیگی هریسه بپخت برند آتش از هیزم نیم سخت بیاورد چیزی بر شهریار برو خایه و تره جویبار یکی پاره بریان ببرد از بره همان پخته چیزی که بد یکسره چو بهرام دست از خورشها بشست همی بود بی خواب و ناتن درست چو شب کرد با آفتاب انجمن کدوی می و سنجد آورد زن بدو گفت شاه ای زن کم سخن یکی داستان گوی با من کهن بدان تا به گفتار تو می خوریم به می درد و اندوه را بشکریم بتو داستان نیز کردم یله ز بهرامت آزادیست ار گله زن کم سخن گفت آری نکوست هم آغاز هر کار و فرجام ازوست بدو گفت بهرام کاین است و بس ازو دادجویی نبینند کس زن برمنش گفت کای پاک رای برین ده فراوان کس است و سرای همیشه گذار سواران بود ز دیوان و از کارداران بود یکی نام دزدی نهد بر کسی که فرجام زان رنج یابد بسی ز بهر درم گرددش کینه کش که ناخوش کند بر دلش روز خوش زن پاک تن را به آلودگی برد نام و آرد به بیهودگی زیانی بود کان نیابد به گنج ز شاه جهاندار اینست رنج پراندیشه شد زان سخن شهریار که بد شد ورا نام زان مایه کار چنین گفت پس شاه یزدان شناس که از دادگر کس ندارد سپاس درشتی کنم زین سخن ماه چند که پیدا شود داد و مهر از گزند شب تیره ز اندیشه پیچان بخفت همه شب دلش با ستم بود جفت بدانگه که شب چادر مشک بوی بدرید و بر چرخ بنمود روی بیامد زن از خانه با شوی گفت که هر کاره و آتش آر از نهفت ز هرگونه تخم اندرافگن به آب نباید که بیند ورا آفتاب کنون تا بدوشم ازین گاو شیر تو این کار هر کاره، آسان مگیر بیاورد گاو از چراگاه خویش فراوان گیا برد و بنهاد پیش به پستانش بر دست مالید و گفت به نام خداوند بی یار و جفت تهی بود پستان گاوش ز شیر دل میزبان جوان گشت پیر چنین گفت با شوی کای کدخدای دل شاه گیتی دگر شد بران ستمکاره شد شهریار جهان دلش دوش پیچان شد اندر نهان بدو گفت شوی از چه گویی همی به فال بد اندر چه جویی همی چنین گفت زن کای گرانمایه شوی مرا بیهده نیست این گفت وگوی چو بیدادگر شد جهاندار شاه ز گردون نتابد ببایست ماه به پستانها در شود شیرخشک نبودی به نافه درون نیز مشک زنا و ربا آشکارا شود دل نرم چون سنگ خارا شود به دشت اندرون گرگ مردم خورد خردمند بگریزد از بی خرد شود خایه در زیر مرغان تباه هرانگه که بیدادگر گشت شاه چراگاه این گاو کمتر نبود هم آبشخورش نیز بتر نبود به پستان چنین خشک شد شیراوی دگرگونه شد رنگ و آژیر اوی چو بهرامشاه این سخنها شنود پشیمانی آمدش ز اندیشه زود به یزدان چنین گفت کای کردگار توانا و دانندهٔ روزگار اگر تاب گیرد دل من ز داد ازین پس مرا تخت شاهی مباد زن فرخ پاک یزدان پرست دگر باره بر گاو مالید دست به نام خداوند زردشت گفت که بیرون گذاری نهان از نهفت ز پستان گاوش ببارید شیر زن میزبان گفت کای دستگیر تو بیداد را کرده ای دادگر وگرنه نبودی ورا این هنر ازان پس چنین گفت با کدخدای که بیداد را داد شد باز جای تو باخنده و رامشی باش زین که بخشود بر ما جهان آفرین به هرکاره چون شیربا پخته شد زن و مرد زان کار پردخته شد