شاهنامه — بخش 740 از 993

وزان روی چون باد پیروزشاه همی تاخت با خوارمایه سپاه چو آمد به نزدیکی خوشنواز سپهدار ترکان ازو گشت باز عنان را بپیچید و بنمود پشت پس او سپاه اندر آمد درشت برانگیخت پس باره پیروزشاه همی راند با گرز و رومی کلاه به کنده در افتاد با چند مرد بزرگان و شیران روز نبرد چو نرسی برادرش و فرخ قباد بزرگان و شاهان فرخ نژاد برین سان نگون شد سر هفت شاه همه نامداران زرین کلاه وزان جایگه شاددل خوشنواز به نزدیکی کنده آمد فراز برآورد زان کنده هر کس که زیست همان خاک بربخت ایشان گریست بزرگان و پیکارجویان هران کسی را که در کنده آمد زمان شکسته سر و پشت پیروزشاه شه نامداران با تاج و گاه ز شاهان نبد زنده جز کیقباد شد آن لشکر و پادشاهی بباد همی راند با کام دل خوشنواز سرافراز با لشکر رزمساز به تاراج داده سپاه و بنه نه کس میسره دید و نه میمنه ز ایرانیان چند بردند اسیر چه افگنده بر خاک و خسته به تیر نباید که باشد جهانجوی زفت دل زفت با خاک تیره ست جفت چنین آمد این چرخ ناپایدار چه با زیردست و چه با شهریار بپیچاند آن را که خود پرورد اگر تو شوی پاسبان خرد نماند برین خاک جاوید کس تو را توشه از راستی باد و بس چو بگذشت برکنده بر خوشنواز سپاهش شد از خواسته بی نیاز به آهن ببستند پای قباد ز تخت و نژادش نکردند یاد چو آگاهی آمد به ایران سپاه ازان کنده و رزم پیروز شاه خروشی برآمد ز کشور بدرد ازان شهر یاران آزادمرد چو اندر جهان این سخن گشت فاش فرود آمد از تخت زرین بلاش همه گوشت بازو به دندان بکند همی ریخت بر تخت خاک نژند سپاهی و شهری ز ایران بدرد زن و مرد و کودک همی مویه کرد همه کنده موی و همه خسته روی همه شاه جوی و همه راه جوی که تا چون گریزند ز ایران زمین گرآیند لشکر ازان دشت کین چو بنشست با سوگ ماهی بلاش سرش پر ز گرد و رخش پرخراش سپاه آمد و موبد موبدان هر آنکس که بود از رد و بخردان فراوان بگفتند با او ز پند سخنها که بودی ورا سودمند بران تخت شاهیش بنشاندند بسی زر و گوهر برافشاندند چو بنشست بر گاه گفت ای ردان بجویید رای و دل بخردان شما را بزرگیست نزدیک من چو روشن شود رای تاریک من به گیتی هر آنکس که نیکی کند بکوشد که تا رای ما نشکند هر آنکس کجا باشد او بدسگال که خواهد همی کار خود را همال نخستین به پندش توانگر کنم چو نپذیرد از خونش افسر کنم هرآنگه که زین لشکر دین پرست بنالد بر ما یکی زیردست دل مرد بیدادگر بشکنم همه بیخ و شاخش ز بن برکنم مباشید گستاخ با پادشا بویژه کسی کو بود پارسا که او گاه زهرست و گه پای زهر مجویید از زهر تریاک بهر ز گیتی تو خوشنودی شاه جوی مشو پیش تختش مگر تازه روی چو خشم آورد شاه پوزش گزین همی خوان به بیداد و دادآفرین هرآنگه که گویی که دانا شدم به هر دانشی بر توانا شدم چنان دان که نادان تری آن زمان مشو بر تن خویش بر بدگمان وگر کار بندید پند مرا سخن گفتن سودمند مرا ز شاهان داننده یابید گنج کسی را ز دانش ندیدم به رنج برو مهتران آفرین خواندند ز دانایی او فرو ماندند برفتند خشنود ز ایوان اوی به یزدان سپرده تن و جان اوی بدآنگه که پیروز شد سوی جنگ یکی پهلوان جست با رای و سنگ