شاهنامه — بخش 785 از 993

وزان جایگه سوی نخچیرگاه بیامد چنان داغ دل کینه خواه ز هر کس بره برسخن خواستی ز گفتارها دل بیاراستی سراینده بسیار همراه کرد به افسانه ها راه کوتاه کرد دبیران و زروان و دستور شاه برفتند یک روز پویان به راه سخن رفت چندی ز افسون و بند ز جادوی و آهرمن پرگزند به موبد چنین گفت پس شهریار که دل رابه نیرنگ رنجه مدار سخن جز به یزدان و از دین مگوی ز نیرنگ جادو شگفتی مجوی بدو گفت زروان انوشه بدی خرد را به گفتار توشه بدی ز جادو سخن هرچ گویند هست نداند جز از مرد جادوپرست اگر خوردنی دارد از شیر بهر پدیدار گرداند از دور زهر چو بشنید نوشین روان این سخن برو تازه شد روزگار کهن ز مهبود و هر دو پسر یاد کرد برآورد بر لب یکی باد سرد به ز روان نگه کرد و خامش بماند سبک با ره گامزن را براند روانش ز اندیشه پر دود بود که زروان بداندیش مهبود بود همی گفت کین مرد ناسازگار ندانم چه کرد اندران روزگار که مهبود بردست ماکشته شد چنان دوده را روز برگشته شد مگر کردگار آشکارا کند دل و مغز ما را مدارا کند که آلوده بینم همی زو سخن پر از دردم از روزگار کهن همی رفت با دل پر از درد وغم پرآژنگ رخ دیدگان پر ز نم به منزل رسید آن زمان شهریار سراپرده زد بر لب جویبار چو زروان بیامد به پرده سرای ز بیگانه پردخت کردند جای ز جادو سخن رفت وز شهد و شیر بدو گفت شد این سخن دلپذیر ز مهبود زان پس بپرسید شاه ز فرزند او تا چرا شد تباه چو پاسخ ازو لرز لرزان شنید ز زروان گنهکاری آمد پدید بدو گفت کسری سخن راست گوی مکن کژی و هیچ چاره مجوی که کژی نیارد مگر کار بد دل نیک بد گردد از یار بد سراسر سخن راست زروان بگفت نهفته پدید آورید از نهفت گنه یک سر افگند سوی جهود تن خویش راکرد پر درد و دود چو بشنید زو شهریار بلند هم اندر زمان پای کردش ببند فرستاد نزد مشعبد جهود دواسبه سواری به کردار دود چوآمد بدان بارگاه بلند بپرسید زو نرم شاه بلند که این کار چون بود با من بگوی بدست دروغ ایچ منمای روی جهود از جهاندار زنهار خواست که پیداکند راز نیرنگ راست بگفت آنچ زروان بدو گفته بود سخن هرچ اندر نهان رفته بود جهاندار بشنید خیره بماند رد و موبد و مرزبان را بخواند دگر باره کرد آن سخن خواستار به پیش ردان دادگر شهریار بفرمود پس تا دو دار بلند فروهشته از دار پیچان کمند بزد مرد دژخیم پیش درش نظاره بروبر همه کشورش به یک دار زروان و دیگر جهود کشنده برآهخت و تندی نمود بباران سنگ و بباران تیر بدادند سرها به نیرنگ شیر جهان را نباید سپردن ببد که بر بد گمان بی گمان بد رسد ز خویشان مهبود چندی بجست کزیشان بیابد کسی تندرست یکی دختری یافت پوشیده روی سه مرد گرانمایه و نیک خوی همه گنج زروان بدیشان نمود دگر هرچ آن داشت مرد جهود روانش ز مهبود بریان شدی شب تیره تا روز گریان بدی ز یزدان همی خواستی زینهار همی ریختی خون دل برکنار به درویش بخشید بسیار چیز زبانی پر از آفرین داشت نیز که یزدان گناهش ببخشد مگر ستمگر نخواند ورا دادگر کسی کو بود پاک و یزدان پرست نیازد به کردار بد هیچ دست که گرچند بد کردن آسان بود به فرجام زو جان هراسان بود