شاهنامه — بخش 806 از 993

چو بیند دل و رای باریک ما فزونتر فرستد به نزدیک ما برتخت آن شاه بیداربخت بیاورد و بنهاد شطرنج وتخت چنین گفت با موبدان و ردان که ای نامور پاک دل بخردان همه گوش دارید گفتار اوی هم آن را هشیار سالار اوی بیاراست دانا یکی رزمگاه به قلب اندرون ساخته جای شاه چپ و راست صف برکشیده سوار پیاده به پیش اندرون نیزه دار هشیوار دستور در پیش شاه به رزم اندرونش نماینده راه مبارز که اسب افگند بر دو روی به دست چپش پیل پرخاشجوی وزو برتر اسبان جنگی به پای بدان تاکه آید به بالای رای چو بوزرجمهر آن سپه را براند همه انجمن درشگفتی بماند غمی شد فرستادهٔ هند سخت بماند اندر آن کار هشیار بخت شگفت اندرو مرد جادو بماند دلش را به اندیشه اندر نشاند که این تخت شطرنج هرگز ندید نه از کاردانان هندی شنید چگونه فراز آمدش رای این به گیتی نگیرد کسی جای این چنان گشت کسری ز بوزرجمهر که گفتی بدوبخت بنمود چهر یکی جام فرمود پس شهریار که کردند پرگوهر شاهوار یکی بدره دینار واسبی به زین بدو داد و کردش بسی آفرین بشد مرد دانا به آرام خویش یکی تخت و پرگار بنهاد پیش به شطرنج و اندیشهٔ هندوان نگه کرد و بفزود رنج روان خرد بادل روشن انباز کرد به اندیشه بنهاد برتخت نرد دومهره بفرمود کردن ز عاج همه پیکر عاج همرنگ ساج یکی رزمگه ساخت شطرنج وار دو رویه برآراسته کارزار دولشکر ببخشید بر هشت بهر همه رزمجویان گیرنده شهر زمین وار لشکر گهی چارسوی دوشاه گرانمایه و نیک خوی کم و بیش دارند هر دو به هم یکی از دگر برنگیرد ستم به فرمان ایشان سپاه از دو روی به تندی بیاراسته جنگجوی یکی را چوتنها بگیرد دو تن ز لشکر برین یک تن آید شکن به هرجای پیش وپس اندر سپاه گرازان دو شاه اندران رزمگاه همی این بران آن برین برگذشت گهی رزم کوه و گهی رزم دشت برین گونه تا بر که بودی شکن شدندی دو شاه و سپاه انجمن بدین سان که گفتم بیاراست نرد برشاه شد یک به یک یاد کرد وزان رفتن شاه برترمنش همانش ستایش همان سرزنش ز نیروی و فرمان و جنگ سپاه بگسترد و بنمود یک یک شاه دل شاه ایران ازو خیره ماند خرد را باندیشه اندر نشاند همی گفت کای مرد روشن روان جوان بادی و روزگارت جوان بفرمود تا ساروان دو هزار بیارد شتر تا در شهریار ز باری که خیزد ز روم و ز چین ز هیتال و مکران و ایران زمین ز گنج شهنشاه کردند بار بشد کاروان از در شهریار چوشد بارهای شتر ساخته دل شاه زان کار پرداخته فرستادهٔ رای را پیش خواند ز دانش فراوان سخنها براند یکی نامه بنوشت نزدیک اوی پر از دانش و رامش و رنگ و بوی سر نامه کرد آفرین بزرگ به یزدان پناهش ز دیو سترگ دگر گفت کای نامور شاه هند ز دریای قنوج تا پیش سند رسیداین فرستادهٔ رای زن ابا چتر و پیلان بدین انجمن همان تخت شطرنج و پیغام رای شنیدیم و پیغامش امد بجای ز دانای هندی زمان خواستیم به دانش روان را بیاراستیم بسی رای زد موبد پاک رای پژوهید وآورد بازی به جای کنون آمد این موبد هوشمند به قنوج نزدیک رای بلند شتروار بار گران دو هزار پسندیده بار از در شهریار نهادیم برجای شطرنج نرد کنون تا به بازی که آرد نبرد