شاهنامه — بخش 810 از 993

که از بد کند جان و تن را رها بداند که کژی نیارد بها چو بر سرنهد تاج بر تخت داد جهانی ازان داد باشند شاد سرانجام بستر ز خشتست وخاک وگر سوخته گردد اندر مغاک ازین دودمان شاه جمهور بود که رایش ز کردار بد دور بود نه هنگام بد مردن او را بمرد جهان را به کهتر برادر سپرد زد نبر بیامد سرافراز مای جوان بود و بینا دل وپاک رای همه سندلی پیش اوآمدند پر از خون دل و شاه جو آمدند بیامد به تخت مهی برنشست میان تنگ بسته گشاده دو دست مرا خواست انباز گشتیم وجفت بدان تا نماند سخن درنهفت اگر زانک مهتر برادر تویی به هوش وخرد نیز برتر تویی همان کن که جان را نداری به رنج ز بهر سرافرازی و تاج وگنج یکی ازشما گرکنم من گزین دل دیگری گردد از من بکین مریزید خون از پی تاج وگنج که برکس نماند سرای سپنج ز مادر چو بشنید طلخند پند نیامدش گفتار او سودمند بمارد چنین گفت کز مهتری همی از پی گو کنی داوری به سال ار برادر ز من مهترست نه هرکس که او مهتر او بهترست بدین لشکر من فروان کسست که همسال او به آسمان کرکسست که هرگز نجویند گاه وسپاه نه تخت و نه افسر نه گنج و کلاه پدر گر به روز جوانی بمرد نه تخت بزرگی کسی راسپرد دلت جفت بینم همی سوی گو برآنی که او را کنی پیشرو من ازگل برین گونه مردم کنم مبادا که نام پدر گم کنم یکی مادرش سخت سوگند خورد که بیزارم از گنبد لاژورد اگرهرگز این آرزو خواستم ز یزدان وبردل بیاراستم مبر زین سن جز به نیکی گمان مشو تیز باگردش آسمان که آن راکه خواهد دهد نیکوی نگر جز به یزدان به کس نگروی من انداختم هرچ آمد ز پند اگر نیست پند منت سودمند نگر تاچه بهتر ز کارآن کنید وزین پند من توشهٔ جان کنید وزان پس همه بخردان را بخواند همه پندها پیش ایشان براند کلید درگنج دو پادشا که بودند بادانش و پارسا بیاورد وکرد آشکارا نهان به پیش جهاندیدگان ومهان سراسر بر ایشان ببخشید راست همه کام آن هر دو فرزند خواست چنین گفت زان پس به طلخند گو که ای نیک دل نامور یار نو شنیدم که جمهور چندی ز مای سرافرازتر بد به سال و برای پدرت آن گرانمایه نیکخوی نکرد ایچ ازان پیش تخت آرزوی نه ننگ آمدش هرگز از کهتری نجست ایچ بر مهتران مهتری نگر تا پسندد چنین دادگر که من پیش کهتر ببندم کمر نگفت مادر سخن جز به داد تو را دل چرا شد ز بیداد شاد ز لشکر بخوانیم چندی مهان خردمند و برگشته گرد جهان ز فرزانگان چون سخن بشنویم برای و به گفتارشان بگرویم ز ایوان مادر بدین گفت وگوی برفتند ودلشان پر از جست وجوی برین برنهادند هر دو جوان کزان پس ز گردان وز پهلوان ز دانا وپاکان سخن بشنویم بران سان که باشد بدان بگرویم کز ایشان همی دانش آموختیم به فرهنگ دلها برافروختیم بیامد دو فرزانه رهنمای میانشان همی رفت هر گونه رای همی خواست فرزانه گو که گو بود شاه درسندلی پیشرو هم آنکس که استاد طلخند بود به فرزانگی هم خردمند بود همی این بران بر زد وآن برین چنین تا دو مهتر گرفتند کین نهاده بدند اندر ایوان دو تخت نشسته به تخت آن دو پیروز بخت دلاور دو فرزانه بردست راست همی هریکی ازجهان بهرخواست گرانمایگان را همه خواندند بایوان چپ و راست بنشاندند