شاهنامه — بخش 829 از 993

وگر زیردستی شود مایه دار همان شهریارش بود سایه دار همی در پناه تو باید نشست اگر زیردستست اگر در پرست چو نیکی کند با تو پاداش کن ابا دشمن دوست پرخاش کن وگر گردی اندر جهان ارجمند ز درد تن اندیش و درد گزند سرای سپنجست هرچون که هست بدو اندر ایمن نشاید نشستت هنر جوی با دین و دانش گزین چوخواهی که یابی ز بخت آفرین گرامی کن او را که درپیش تو سپر کرده جان بر بداندیش تو بدانش دو دست ستیزه ببند چو خواهی که از بد نیابی گزند چو بر سر نهی تاج شاهنشهی ره برتری بازجوی از بهی همیشه یکی دانشی پیش دار ورا چون روان و تن خویش دار بزرگان وبازارگانان شهر همی داد باید که یابند بهر کسی کو ندارد هنر بانژاد مکن زو به نیز از کم و بیش یاد مده مرد بی نام را ساز جنگ که چون بازجویی نیاید به چنگ به دشمن دهد مر تو را دوستدار دو کار آیدت پیش دشوار و خوار سلیح تو درکارزار آورد همان بر تو روزی به کار آورد ببخشای برمردم مستمند ز بد دور باش و بترس از گزند همیشه نهان دل خویش جوی مکن رادی و داد هرگز بروی همان نیز نیکی باندازه کن ز مرد جهاندیده بشنو سخن بدنیی گرای و بدین دار چشم که از دین بود مرد را رشک وخشم هزینه باندازهٔ گنج کن دل از بیشی گنج بی رنج کن بکردار شاهان پیشین نگر نباید که باشی مگر دادگر که نفرین بود بهر بیداد شاه تو جز داد مپسند و نفرین مخواه کجا آن سر و تاج شاهنشهان کجا آن بزرگان و فرخ مهان ازایشان سخن یادگارست و بس سرای سپنجی نماند بکس گزافه مفرمانی خون ریختن وگر جنگ را لشکر انگیختن نگه کن بدین نامه پندمند دل اندر سرای سپنجی مبند بدین من تو را نیکویی خواستم بدانش دلت را بیاراستم به راه خداوند خورشید و ماه ز بن دور کن دیو را دستگاه به روز و شب این نامه را پیش دار خرد را به دل داور خویش دار اگر یادگاری کنی درجهان که نام بزرگی نگردد نهان خداوند گیتی پناه تو باد زمان و زمین نیکخواه تو باد بکام تو گردنده چرخ بلند ز کردار بد دور و دور از گزند شهنشاه کو داد دارد خرد بکوشد که با شرم گرد آورد دلیری به رزم اندرون زور دست بود پاکدینی و یزدان پرست به گیتی نگر کین هنرها کراست چو دیدی ستایش مر او را سزاست مجوی آنک چون مشتری روشنست جهانجوی و با تیغ و با جوشنست جهان بستد از مردم بت پرست ز دیبای دین بر دل آیین ببست کنو لاجرم جود موجود گشت چو شاه جهان شاه محمود گشت اگر بزم جوید همی گر نبرد جهان بخش را این بود کار کرد ابوالقاسم آن شاه پیروز و داد زمانه بدیدار او شاد باد یکی پیر بد پهلوانی سخن به گفتار و کردار گشته کهن چنین گوید از دفتر پهلوان که پرسید موبد ز نوشین روان که آن چیست کز کردگار جهان بخواهد پرستنده اندر نهان بدان آرزو نیز پاسخ دهد بدان پاسخش بخت فرخ نهد یکی دست برداشته به آسمان همی خواهد از کردگار جهان نیابد بخواهش همه آرزو دوچشمش پر از آب و پر چینش رو به موبد چنین گفت پیروز شاه که خواهش ز یزدان به اندازه خواه کزان آرزو دل پراز خون شود که خواهد که زاندازه بیرون شود بپرسید نیکی کرا درخورست بنام بزرگی که زیباترست چنین داد پاسخ که هرکس که گنج بیابد پراگنده نابرده رنج