شاهنامه — بخش 847 از 993

وزین روی تا مرو لشکر کشید شد از گرد لشکر زمین ناپدید بهر مز یکی نامه بنوشت شاه که نزدیک خود خوان ز هر سو سپاه برو راه این لشکر آباد کن علف سازو از تیغ ما یادکن برین پادشاهی بخواهم گذشت بدریا سپاهست و بر کوه و دشت چو برخواند آن نامه را شهریار بپژمرد زان لشکر بی شمار وزان روی قیصر بیامد ز روم به لشکر بزیر اندر آورد بوم سپه بود رومی عدد صد هزار سواران جنگ آور و نامدار ز شهری که بگرفت نوشین روان که از نام او بود قیصر نوان بیامد ز هر کشوری لشکری به پیش اندرون نامور مهتری سپاهی بیامد ز راه خزر کز ایشان سیه شد همه بوم و بر جهاندیده بدال درپیش بود که با گنج و با لشکر خویش بود ز ارمینیه تا در اردبیل پراگنده شد لشکرش خیل خیل ز دشت سواران نیزه گزار سپاهی بیامد فزون از شمار چوعباس و چو حمزه شان پیشرو سواران و گردن فرازان نو ز تاراج ویران شد آن بوم ورست که هرمز همی باژ ایشان بجست بیامد سپه تابه آب فرات نماند اندر آن بوم جای نبات چو تاریک شد روزگار بهی ز لشکر بهرمز رسید آگهی چو بشنید گفتار کارآگهان به پژمرد شاداب شاه جهان فرستاد و ایرانیان را بخواند سراسر همه کاخ مردم نشاند برآورد رازی که بود از نهفت بدان نامداران ایران بگفت که چندین سپه روی به ایران نهاد کسی در جهان این ندارد بیاد همه نامداران فرو ماندند ز هر گونه اندیشه ها راندند بگفتند کای شاه با رای و هوش یکی اندرین کار بگشای گوش خردمند شاهی و ما کهتریم همی خویشتن موبدی نشمریم براندیش تا چارهٔ کار چیست برو بوم ما را نگهدار کیست چنین گفت موبد که بودش وزیر که ای شاه دانا و دانش پذیر سپاه خزر گر بیاید به جنگ نیابند جنگی زمانی درنگ ابا رومیان داستانها زنیم زبن پایه تازیان برکنیم ندارم به دل بیم ازتازیان که ازدیدشان دیده دارد زیان که هم مارخوارند وهم سوسمار ندارند جنگی گه کارزار تو را ساوه شاهست نزدیکتر وزو کار ما نیز تاریکتر ز راه خراسان بود رنج ما که ویران کند لشکر و گنج ما چو ترک اندر آید ز جیحون به جنگ نباید برین کار کردن درنگ به موبد چنین گفت جوینده راه که اکنون چه سازیم با ساوه شاه بدو گفت موبد که لشکر بساز که خسرو به لشکر بود سرفراز عرض را بخوان تا بیارد شمار که چندست مردم که آید به کار عرض با جریده به نزدیک شاه بیامد بیاورد بی مر سپاه شمار سپاه آمدش صد هزار پیاده بسی در میان سوار بدو گفت موبد که با ساوه شاه سزد گر نشوریم با این سپاه مگر مردمی جویی و راستی بدور افگنی کژی و کاستی رهانی سر کهتر آنرا ز بد چنان کز ره پادشاهان سزد شنیدستی آن داستان بزرگ که ارجاسب آن نامدارسترگ بگشتاسب و لهراسب از بهر دین چه بد کرد با آن سواران چین چه آمد ز تیمار برشهر بلخ که شد زندگانی بران بوم تلخ چنین تا گشاده شد اسفندیار همی بود هر گونه کارزار ز مهتر بسال ار چه من کهترم ازو من باندیشه بر بگذرم به موبد چنین گفت پس شهریار که قیصر نجوید ز ما کارزار همان شهرها راکه بگرفت شاه سپارم بدو بازگردد ز راه فرستاده ای جست گرد و دبیر خردمند و گویا و دانش پذیر به قیصر چنین گوی کزشهر روم نخواهم دگر باژ آن مرز و بوم