شاهنامه — بخش 904 از 993

یکی سوی قیصر بر از من درود بگویش که گفتار بی تار و پود بزرگان نیارند پیش خرد به فرجام هم نیک و بد بگذرد ازین پس نه آرام جویم نه خواب مگر برکشم دامن از تیره آب چو رومی نیابیم فریادرس به نزدیک خاقان فرستیم کس سخن هرچ گفتم همه خیره شد که آب روان از بنه تیره شد فرستادگانم چوآیند باز بدین شارستان در نمانم دراز به ایرانیان گفت فرمان کنید دل خویش را زین سخن مشکنید که یزدان پیروزگر یار ماست جوانمردی و مردمی کارماست گرفت این سخن بردل خویش خوار فرستاد نامه بدست تخوار برین گونه برنامه ای برنوشت ز هرگونه ای اندر و خوب و زشت بیامد ز نزدیک خسرو سوار چنین تا در قیصر نامدار چوقیصر نگه کرد و نامه بخواند ز هر گونه اندیشه بر دل براند ازان پس بدستور پرمایه گفت که این راز را بازخواه از نهفت نگه کن خسرو بدین کار زار شود شاد اگر پیچد از روزگار گرای دون که گویی که پیروز نیست ازان پس و را نیز نوروز نیست بمانیم تا سوی خاقان شود چو بیمار شد نزد درمان شود ور ای دون که پیروزگر باشد اوی بشاهی بسان پدر باشد اوی همان به کز ایدر شود با سپاه گرکینه در دل ندارد نگاه چو بشنید دستور دانا سخن به فرمود تا زیجهای کهن ببردند مردان اخترشناس سخن راند تا ماند از شب سه پاس سرانجام مرد ستاره شمر به قیصر چنین گفت کای تاجور نگه کردم این زیجهای کهن کز اختر فلاطون فگندست بن نه بس دیر شاهی به خسرو رسد ز شاهنشهی گردش نو رسد برین گونه تا سال بر سی وهشت برو گرد تیره نیارد گذشت چوبشنید قیصر به دستور گفت که بیرون شد این آرزوی از نهفت چه گوییم و این را چه پاسخ دهیم بیا تا برین رای فرخ نهیم گران مایه دستور گفت این سخن که در آسمان اختر افگند بن به مردی و دانش کجا داشت کس جهان داورت باد فریاد رس چو خسرو سوی مرز خاقان شود ورا یاد خواهد تن آسان شود چولشکر ز جای دگر سازد اوی ز کین تو هرگز نپردازد اوی نگه کن کنون تو که داناتری بدین آرزوها تواناتری چنین گفت قیصر که اکنون سپاه فرستیم ناچار با پیل وگاه سخن چند گویم همان به که گنج کنم خوار تا دور مانم ز رنج هم آنگه یکی نامه بنوشت زود بران آفرین آفرین بر فزود که با موبد یکدل و پاک رای ز دیم از بد و نیک ناباک رای ز هرگونه ای داستانها زدیم بران رای پیشینه باز آمدیم کنون رای و گفتارها شد ببن گشادم در گنجهای کهن به قسطنیه در فراوان سپاه ندارم که دارند کشور نگاه سخنها ز هرگونه آراستیم ز هر کشوری لشکری خواستیم یکایک چوآیند هم در زمان فرستیم نزدیک تو بی گمان همه مولش و رای چندین زدن برین نیشتر کام شیر آژدن ازان بد که کردارهای کهن همی یاد کرد آنک داند سخن که هنگام شاپور شاه اردشیر دل مرد برناشد از رنج سیر ز بس غارت و کشتن و تاختن به بیداد برکینها ساختن کزو بگذری هرمز و کی قباد که از داد یزدان نکردند یاد نیای تو آن شاه نوشین روان که از داد او پیر سر شد جوان همه روم ازو شد سراسر خراب چناچون که ایران ز افراسیاب ازین مرز ما سی و نه شارستان از ایرانیان شد همه خارستان ز خون سران دشت شد آبگیر زن و کودکانشان ببردند اسیر اگر مرد رومی به دل کین گرفت نباید که آید تو را آن شگفت