شاهنامه — بخش 909 از 993

بروبوم دارد زدشمن نگاه جزین را نخواهد خردمند شاه جزاز راستی هرک جوید زدین بروباد نفرین بی آفرین چو بشنید قیصر پسند آمدش سخنهای او سودمند آمدش بدو گفت آن کو جهان آفرید تو را نامدار مهان آفرید سخنهای پاک ازتو باید شنید تو داری در رازها را کلید کسی راکزین گونه کهتربود سرش ز افسر ماه برتر بود درم خواست از گنج و دینار خواست یکی افسری نامبردار خواست بدو داد و بسیارکرد آفرین که آباد باد ازتوایران زمین وزان پس چو دانست کامد سپاه جهان شد ز گرد سواران سیاه گزین کرد زان رومیان صدهزار همه نامدار ازدرکارزار سلیح و درم خواست واسپان جنگ سرآمد برو روزگار درنگ یکی دخترش بود مریم بنام خردمند و با سنگ و با رای وکام بخسرو فرستاد به آیین دین همی خواست ازکردگار آفرین بپذرفت دخترش گستهم گرد به آیین نیکو بخسرو سپرد وزان پس بیاورد چندان جهیز کزان کند شد بارگیهای تیز ز زرینه و گوهر شاهوار ز یاقوت وز جامهٔ زرنگار ز گستردنیها و دیبای روم به زر پیکر و از بریشمش بوم همان یاره و طوق با گوشوار سه تاج گرانمایه گوهرنگار عماری بیاراست زرین چهار جلیلش پر ازگوهر شاهوا ر چهل مهد دیگر بد از آبنوس ز گوهر درفشان چو چشم خروس ازان پس پرستنده ماه روی زایوان برفتند با رنگ وبوی خردمند و بیدار پانصد غلام بیامد بزرین وسیمین ستام ز رومی همان نیز خادم چهل پری چهره و شهره ودلگسل وزان فیلسوفان رومی چهار خردمند و با دانش ونامدار بدیشان بگفت آنچ بایست گفت همان نیز با مریم اندرنهفت از آرام وز کام و بایستگی همان بخشش و خورد و شایستگی پس از خواسته کرد رومی شمار فزون بد ز سیصد هزاران هزار فرستاد هر کس که بد بردرش ز گوهر نگار افسری بر سرش مهان را همان اسپ و دینار داد ز شایسته هر چیز بسیار داد چنین گفت کای زیردستان شاه سزد گر بر آرید گردن بماه ز گستهم شایسته تر در جهان نخیزد کسی از میان مهان چوشاپور مهتر کرانجی بود که اندر سخنها میانجی بود یک راز دارست بالوی نیز که نفروشد آزادگان را بچیز چوخراد برزین نبیند کسی اگر چند ماند بگیتی بسی بران آفریدش خدای جهان که تا آشکارا شود زو نهان چو خورشید تابنده او بی بدیست همه کار و کردار او ایزدیست همه یاد کرد این به نامه درون برفتند با دانش و رهنمون ستاره شمر پیش با رهنمای که تارفتنش کی به آید ز جای به جنبید قیصر به بهرام روز به نیک اختر و فال گیتی فروز دو منزل همی رفت قیصر به راه سدیگر بیامد به پیش سیاه به فرمود تا مریم آمد به پیش سخن گفت با او ز اندازه بیش بدو گفت دامن ز ایرانیان نگه دار و مگشای بند ازمیان برهنه نباید که خسرو تو را ببیند که کاری رسد نو تو را بگفت این و بدرود کردش به مهر که یار تو بادا برفتن سپهر نیا طوس جنگی برادرش بود بدان جنگ سالار لشکرش بود بدو گفت مریم به خون خویش تست بران برنهادم که هم کیش تست سپردم تو را دختر وخواسته سپاهی برین گونه آراسته نیاطوس یکسر پذیرفت از وی بگفت و گریان بپیچید روی همی رفت لشکر به راه وریغ نیا طوس در پیش با گرز وتیغ چو بشنید خسروکه آمد سپاه ازان شارستان برد لشکر به راه